Strategische beschouwingen ri programmabegroting 2021-2024:

 

Genaamd: Wijzen

Aanleiding:

In de afgelopen maanden zijn er in deze raad diverse malen grote woorden gebruikt. Er is zelfs meerdere malen gevraagd of dit college wel in staat is om deze ontstane “puinhoop” het hoofd te bieden. In de notitie Samenredzaamheid van Hoogeveen die we vorige week mochten ontvangen, staat een duidelijke analyse van de oorzaak van de financiële tekorten. GB gaat niet wijzen naar degenen die daar verantwoordelijk voor blijken te zijn geweest. We waren er immers allemaal bij.

De afgelopen decennia hebben diverse colleges, vertegenwoordigd door diverse politieke partijen het beleid in Hoogeveen gevoerd. We hebben op te grote voet geleefd!0 En om dan nu te wijzen naar het huidig zittende college, zou wat ons betreft dan ook niet de juiste conclusie zijn.

Bij de aanleiding van de financiële problemen in Hoogeveen staat op blz 23 woordelijk benoemd, dat de spelregels voor een conservatief begrotingsbeleid, al voor 2010 zijn verlaten. Met conservatief begrotingsbeleid wordt bedoeld, dat het niet alleen gericht is op ambities maar ook op het duurzaam behoud van bestaande voorzieningen. En dat blijkt niet te zijn gedaan. Daarnaast zijn ook de afboeking Riegmeer, kosten parkeergarage, extra kosten Tamboer, niet gereserveerde beheerskosten en tekorten in het sociale domein een oorzaak.

 Beschouwingen:

Laten we beginnen met het sociaal domein. Daarvoor geldt wat GB betreft dat datgene wat we hiervoor van het rijk ontvangen, ook het budget is waar we het voor moeten doen. We realiseren ons wel dat dit morgen niet gerealiseerd is. Het tempo waarin dat nu gebeurt, is te laag bij met name de Jeugdzorg. Daarbij zal samenredzaamheid een grotere rol gaan spelen.

 Wat voor ons ook belangrijk is, is dat werk moet lonen. Het mag niet zo zijn dat iemand die niet werkt hetzelfde of zelfs meer te besteden heeft dan iemand die wel werkt. Het rijk heeft diverse regelingen hiervoor en dat is ons uitgangspunt. Extra toelages vanuit de gemeente moeten maatwerk zijn waarbij geldt dat het toegepast wordt als echt nodig is en niet dat men er automatisch recht op heeft.

 De SWO is in deze raad ook al lange tijd onderwerp van discussie. GB wil dat een compactere organisatie ontstaat waarbij slagvaardigheid voorop staat. We moeten dus scherp gaan kijken naar wat we als gemeente nog wel moeten doen en welke capaciteit daar écht voor nodig zijn. Hiervoor is de kerntakendiscussie noodzakelijk. We gaan er hierbij vanuit dat de compactere organisatie ertoe leidt dat we minder taken hebben en we minder inzet van mensen nodig hebben.

 Ontspanning en cultuur maken deel uit van Hoogeveen om er goed te kunnen leven, wonen en werken. Maar, is datgene wat we nu aanbieden wel allemaal nodig voor een gemeente van deze omvang. Wij denken dat het met name bij cultuur wel een tandje minder kan. Hebben we bijvoorbeeld 2 grote zalen nodig in de Tamboer en moet de bibliotheek écht zo groot zijn. Wij denken van niet. Op dit moment gaat er jaarlijks structureel bijna 3 miljoen naar deze 2 organisaties, los van incidentele bijdragen die we de afgelopen jaren (miljoenen) al in de Tamboer hebben gestoken. We moeten toe naar een compacter cultureel Hoogeveen waarbij de plannen wat een cultuurhuis betreft in ieder geval de koelkast in kunnen. We willen hiermee zeggen dat Cultuur belangrijk is maar niet boven aan ons verlanglijstje staat.

 Voor de leefbaarheid van dorpen en wijken is het van groot belang dat er een ontmoetingsplaats is, maar dat hoeft niet automatisch een door de gemeente gefaciliteerde ruimte te zijn. Bij de wijken moeten we kijken of we ruimtes kunnen combineren, met draagvlak van de inwoners. Het moet geen automatisme zijn dat de gemeente het wel regelt. Juist de inwoners moeten nu geprikkeld worden om zelf zaken op te pakken of zelfs zaken over te nemen om het zonder bemoeienis van de gemeente te laten functioneren.

 De vele ondernemers met name in het MKB, moeten we blijven faciliteren en mee samenwerken, om een gezonde economie en dus werkgelegenheid in stand te houden. Maar we moeten ook actief kijken naar kansen om bedrijven naar Hoogeveen te halen. Daarvoor is een goede marketing, van wat in Hoogeveen mogelijk is, de basis. En daarbij moeten we recreatie en toerisme ook blijvend aandacht geven en meenemen.

 Duurzaamheid is belangrijk maar wat GB betreft hoeven we niet de beste van de klas te zijn. We zitten op koers en op sommige punten zelfs voor. Wat GB betreft mag er tijdelijk wel even op de rem getrapt worden. We hoeven niet voor te lopen op de landelijke doelstellingen.

Ook sport en bewegen is belangrijk voor iedereen. We hebben een aantal prachtige sportaccommodaties waar we met recht trots op mogen zijn. Dat geldt niet voor ons zwembad. In de toekomst moet er geïnvesteerd worden in een nieuw zwembad maar we moeten voorlopig met minimale investeringen het huidige zwembad veilig in stand houden. Zwemmen is voor GB een basisvoorziening en iedereen moet zwemlessen kunnen volgen.

 In Jong Hoogeveen is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd. Er staat nu een solide basis waar heel veel organisaties aan deelnemen. Het zaad is gezaaid en nu moeten we gaan oogsten. Dat kan met minder financiën vanuit de gemeente en meer inbreng vanuit niet gemeentelijke organisaties.

Ook allerlei leuke dingen zoals Young tv, verkiezing Jong Hoogevener, beste opa en oma en dergelijke moeten we niet meer als gemeente faciliteren maar door organisaties / bedrijven laten oppakken. Althans als daar behoefte aan is want soms hebben we het idee dat bepaalde zaken zijn ontstaan omdat er geld beschikbaar was en dat is natuurlijk de omgekeerde wereld.

GB doet wederom een oproep aan dit college. Opnieuw constateren wij dat er in het hele stuk geen aandacht wordt geschonken aan onze oudere inwoners. De focus ligt alleen bij onze jongeren. Dit is wat ons betreft, zoals wij al diverse malen eerder hebben aangegeven, niet acceptabel. Wij roepen het college op om hierop te gaan acteren.

De Smederijen heeft de afgelopen jaren zijn nut wel bewezen in Hoogeveen. Het is zelfs gebruikt als een landelijk voorbeeldtraject. Toch denken wij dat het name bij de bewonersbudgetten op een andere, efficiëntere manier kan. Het idee leeft dat het budget jaarlijks gebruikt moet worden. We zien nu geregeld dat er bbq’s, oudejaarsfeesten, buurtfeestjes en dergelijke van worden gefinancierd. Wij vragen ons af of dit de insteek moet zijn. De financiële rol van de woningstichtingen hierbij is de afgelopen jaren ook veranderd waardoor het financiële gedeelte bijna volledig voor rekening van de gemeente komt. AED-voorzieningen en cursussen moeten we zeker in stand houden want die zijn letterlijk van levensbelang.

Inwonersparticipatie is voor GB een groot goed. Hoogeveen maken we samen! Participatie moet standaard in ons beleid zitten. Bij de start van elk project moeten we direct onze inwoners mee laten praten en niet pas als er al een plan ligt. Onze inwoners weten het beste wat er in hun buurt goed is. Wij zijn voorstander om onze inwoners mee te laten praten over de begroting maar dan op onderdelen. Ook bij de komende begroting moeten onze inwoners zeker aan tafel komen en daarvoor vinden wij de motie-dag te laat.

Wat woningbouw betreft heeft GB toch een uitgesproken mening. GB is voorstander van het faciliteren van betaalbare woningen voor jongeren, in met name de dorpen vanwege de leefbaarheid. Hier blijkt een grote behoefte aan te zijn. We zouden terughouden willen zijn met sociale woningbouw en laat onze buurtgemeenten daar ook hun verantwoording in nemen. Hetzelfde geldt voor zorginstellingen.

Afval is een kostenpost voor onze inwoners die zo laag mogelijk moet zijn. Op dit moment behoren we tot de duurste gemeenten van Drenthe. Dat komt doordat ons afvalbedrijf, Area, te hoge kosten heeft. Daar moet uitdrukkelijk naar gekeken worden. Is Area wel in staat zelfstandig goedkoper te gaan functioneren en worden we niet belemmerd door de nu ingezette lijn om gezamenlijk met Coevorden en Emmen tot één beleid te komen? Wij vrezen dat dat onnodig veel tijd gaat kosten en dat het ten koste gaat van de portemonnee van onze inwoners. En, de uitkomst is en blijft onzeker. Is Area niet gewoon veel te klein, kunnen ze echt goedkoper zijn bij andere vormen van inzamelen? GB heeft hier grote twijfels over.

 Wij verstrekken op dit moment enorm veel subsidies. Laten we goed kijken naar het nut en noodzaak van alle subsidies en daarbij wederom uitgaan van wat nodig is en niet van recht hebben op. Dat vraagt maatwerk, durf, leiderschap en daadkracht maar ook een kritische blik.

De Hoofdstraat moeten we afmaken waar we mee zijn gestart. Wat ons betreft daarna voorlopig pas op de plaats. Wel verdient het opknappen van wijken en dorpen aandacht. Daar kunnen we door de RegioDeal grote slagen in maken.

Onderhoud hebben we dit jaar op laag pitje gezet maar dat kan niet langjarig want dan zal het leiden tot veel hogere kosten. Onderhoud van grijs, groen en gebouwen moeten we meenemen in de komende begrotingen. Uitstel is onverantwoord mede omdat de provincie ons al sommeert over het onderhoud van de wegen.

Omdat we deze zomer een compleet nieuwe begroting gaan bouwen, gaan we uit van een groene weide. Voor ons zijn de verhoging van de woonlasten zoals OZB moeilijk te verkroppen. Wij willen eerst zien dat er goed is gekeken, niet alleen waar we op kunnen besparen maar ook naar het efficiënter en compacter werken, alvorens de knop OZB gebruikt kan worden.

 Afsluitend is GB alleen maar tevreden met een begroting die sluitend is zonder aannames en waarbij jaarlijks ook weer gespaard gaat worden. We willen binnen 4 jaar weer een gezonde gemeente zijn met voldoende financiële reserve.

Voor ons is een gemeente weer gezond als het weerstandsvermogen weer op niveau is en ons daarnaast ruimte geef om weer te investeren.

Samen vooruit.

Wat GB betreft zou het passen wanneer we allemaal als partijen in de raad van Hoogeveen eens kritisch gingen reflecteren op ons eigen handelen in het verleden, hier lering uit zouden trekken en SAMEN de moed zouden hebben om de schouders eronder te zetten. Niet meer blijven hangen in het verleden of wijzen naar elkaar. Nu is het meer dan ooit nodig om SAMEN de handen ineen te slaan, desnoods onze politieke kleur tijdelijk los te laten en te kijken naar wat goed is voor Hoogeveen en zijn inwoners. Laten we ons als wijzen gaan gedragen en onze verantwoordelijkheid SAMEN als raad in samenwerking met het college op gaan pakken.

 

 

 

 

 

 

 

.