Verslag Meningvormen 23 april 2009

Verslag Meningvormen 23 april 2009
 

Aanwezig: J. Stoefzand (voorzitter), J. Ballast, R. van de Belt, R.A. Berkenbosch, B. Boersma, L. Bouwmeester, J.W. Braam, S. Brouwer, J. Bruins Slot, H.B. Giethoorn, A.W. Hiemstra, G.E.J. Huijgen, E.R. Klok, K.J. van der Laan, H. Loof, B. Okken, J.K. Otten, L. Otten, H. Prigge, W. van Regteren, H. Reinders, H. Siebering, F. Snippe, J.H. Steenbergen, M. Tuit, G. Vos, W. Warrink, H. van de Weg, H. Bouius, F. Nijland, M. Strolenberg en J.P. Wind (griffier).

Aanwezig namens het college: wethouders W. van der Zwaag, A. Bargeman, K. Smid en A. Poutsma-Jansen.

Verslag: Z. Jeuring (Notuleerservice Nederland).

De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom.

1. Spreekrecht
Niemand heeft zich voor het spreekrecht aangemeld.

2. Jaarverslag en Jaarrekening 2008
De voorzitter zegt dat de schriftelijke vragen zijn beantwoord en dat het verslag van de informatieavond op 16 april beschikbaar is.

Huijgen (PvdA) vindt het Jaarverslag en de Jaarrekening 2008 er verfrissend uitzien wat betreft verpakking, inhoud en uitkomsten. De externe accountant geeft een goedkeurend oordeel. De PvdA bedankt iedereen die eraan heeft meegewerkt.
De gemeente beheerst de controlprocessen goed, de programmasturing werpt zijn vruchten af en de resultaatgerichtheid is hoog. In 2008 is geen sprake van een dip in de activiteiten, ondanks dat sommigen vonden dat het college te veel aan de ontwikkeling van visies deed. Sterker nog: er is in 2008 nog nooit zoveel geïnvesteerd en uitgevoerd en dat zal in 2009 worden voortgezet.
De PvdA maakte de vorige keer een opmerking over het binnenhalen van subsidies. Spreker constateert dat Hoogeveen goede projecten heeft waar de subsidieverstrekkers in Assen, Den Haag en Europa niet meer omheen kunnen.
De aanpak van het stadscentrum, het Bentinckspark, Centrum-Oost, De Smederijen, contacten met ondernemers en maatschappelijke partners laten zien dat interactieve wederzijdse beïnvloeding werkt. Soms is niet iedereen gelukkig met de uitkomst, maar de raad is uiteindelijk verantwoordelijk.
De PvdA vindt de ophoging van de minimumregelingen tot 120% van het minimuminkomen belangrijk. Helaas zullen meer inwoners er een beroep op doen. De fractie verzoekt het college alles in het werk te stellen alle mensen die hier recht op hebben te bereiken.
Investeren in de talentontwikkeling van kinderen is belangrijk, zij zijn de toekomst.
De fractie is niet ongerust over de wat tegenvallende uitkomsten bij De Smederijen. Het werken met De Smederijen vraagt om gewenning, doorzetten en lange adem. Het is een democratisch gebeuren op erg laagdrempelig niveau. De PvdA is dus niet in paniek en blijft achter de uitgangspunten voor wijk- en dorpsgericht werken staan.
De PvdA houdt er rekening mee dat de ontwikkelplannen niet meteen tot hoge waarderingscijfers zullen leiden.
Opvallend is de stijging van het aantal verkeersslachtoffers in 2007. De gemeente wil extra attent zijn op de ontwikkelingen en de raad nadere informatie sturen zodra de cijfers voor 2008 bekend zijn.
Bij een aantal andere constateringen in het jaarverslag ontbreken verklaringen. Dit is voor verbetering vatbaar. Het cijfer voor wonen in de wijk Krakeel daalt al enkele jaren en dat is opmerkelijk. In Krakeel bestaat veel aandacht voor de sociale aanpak. Komt deze nog niet goed uit de verf?
De verstrekking van het aantal startersleningen loopt terug. Spreker ziet graag dat er oplossingen worden gevonden: bijvoorbeeld grond in erfpacht geven, een andere wijze van bouwen, voorwaarden bij latere verkoop enzovoort.
Het Torentje Totaal ziet er goed uit. De fractie hecht eraan dat de verantwoordelijkheden van burgemeester, wethouders en raad goed worden uitgelegd. De inwoners stellen daar prijs op, zo is gebleken. De raad zou de volgende keer minimaal een pagina in het Torentje Totaal moeten claimen om dit duidelijk te maken.
De PvdA stemt in met de conclusie van het college dat de gemeente de zaken op orde heeft, financieel solide is en de risico’s van de kredietcrisis op kan vangen. Gelukkig is Hoogeveen wat betreft de woonlasten de op één na goedkoopste gemeente in Drenthe.

Hiemstra (CDA) zegt dat de resultaten van het jaarverslag en de jaarrekening er mogen zijn. De media hebben dit ook gezien. Met deze blik kijkt het CDA naar beide stukken en de toekomst.
Hoogeveen had jarenlang moeite de goede voornemens in daden om te zetten. Zo bleef geld over op de rekening omdat minder was gerealiseerd dan was gepland. Vanaf 2008 gebeurt het anders: er wordt gepland wat kan worden gerealiseerd. Dat is goed gelukt, want veel van de voornemens zijn gerealiseerd. Spreker noemt een groot aantal voorbeelden: de BOS-projecten, Hartstocht van Hoogeveen, projecten rond taalachterstanden, de uitbreiding met acht Smederijen, het ophogen van de norm bij het verstrekken van voorzieningen tot 120% van het minimuminkomen, gratis openbaar vervoer voor 65+’ers en de toename hiervan en de verbetering van de dienstverlening.
Hoogeveen is goed bezig bij het bereiken van doelen en op het terrein van de financiën. De kanteling van visies naar uitwerking wordt goed opgepakt. Er is een nagenoeg sluitende jaarrekening en een goedkeurende accountantsverklaring en wat vet op de botten om tegenvallers op te vangen.
Het college en de raad hebben de verantwoordelijkheid de structurele inkomsten na 2012 op peil te houden. Het CDA verwacht bij de komende voorjaarsnota voorstellen. Spreker noemt de volgende opvallende punten:
– De accountantsverklaring: de accountant zegt dat de controle van facturen bij de Wmo beter moet. Het college geeft aan dit inmiddels te doen en probeert het te veel uitgekeerde geld terug te krijgen. Hoe wordt in dit verband omgegaan met toegekende pgb’s waar soms de hardheidsclausule onvoldoende is toegepast?
– De Wieken: spreker zegt dat de begeleidingscommissie vragen bij de accountant had neergelegd. Het aanvullende onderzoek bij het project De Wieken vertoont overeenkomsten met het onderzoek grote projecten van de Rekenkamercommissie. Het CDA gaat ervan uit dat met het uitwerken van de aanbevelingen van de Rekenkamercommissie recht wordt gedaan aan de conclusies van de accountant.
– Gemeentehuis: de begeleidingscommissie heeft de accountant vragen gesteld over de verbouwing van het Compagniehuis en het gemeentehuis, over de voorzienbaarheid van meerwerk en de manier van aanbesteden. Spreker vindt de reactie van de accountant weinig schokkend, namelijk dat de raad meer informatie had kunnen vergaren als meer tijd was genomen. De raad heeft dit bewust niet gedaan, met de bekende gevolgen. Het CDA vindt dit een leerpunt voor de volgende keer. Hetzelfde geldt voor opdrachten in verband met meerwerk.
Het CDA ziet de volgende ontwikkelingen:
– De kredietcrisis is een recessie geworden. Samen met bedrijven en inwoners moet de gemeente erop inspelen. Op Hoogeveense schaal zijn acties nodig en spreker vraagt het college welke acties zullen worden genomen. Het CDA heeft behoefte om meer en breder te worden geïnformeerd over de economische terugloop in Hoogeveen. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van maandelijkse rapportages over werkloosheid, verkoop gronden en dergelijke. Hoe denkt de raad hierover?

Huijgen vraagt of Hiemstra een idee heeft welke acties de raad kan voorstellen aan de hand van deze cijfers.

Hiemstra zegt dat het in de eerste plaats om inzicht gaat. Als een trend valt te ontdekken, kan een actie worden opgezet.
Vorig jaar pleitte het CDA ervoor de algemene reserve niet uit te putten tot het minimumniveau van 10 miljoen euro. De algemene reserve is nu voldoende en het college wil, zo blijkt uit een persbericht, een extra buffer vormen van 5 miljoen euro om de gevolgen van de crisis op te vangen. Het CDA is er blij mee, een reserve aanhouden is in deze tijd een goede zaak.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat persberichten niet altijd de werkelijkheid weergeven.

Hiemstra zegt dat zijn opmerking als advies moet worden gezien als het persbericht niet zou kloppen. Het college kan dit bij de voorjaarsnota aankondigen.
– De Smederijen: het CDA staat achter dit concept van burgerparticipatie. Mensen moeten omzien naar elkaar en de samenleving moet merkbaar veranderen. Het is opvallend dat bewoners in buurten met Smederijen lagere scores geven dan bewoners in buurten zonder Smederijen. De uitkomsten zijn niet te verklaren en het CDA wil graag dat dit wordt uitgezocht. Het resultaat moet aan de raad worden gestuurd. Als het klopt wat de PvdA zei, dat het een gewenningsproces is, hoeft het beleid niet direct te worden aangepast.

Huijgen vraagt of Hiemstra de gehele uitleg van de PvdA tot zich heeft laten doordringen.

Hiemstra zegt dat het CDA geen verklaring heeft voor de uitslag.
– Veiligheid: dit is een kerntaak van de overheid. Het beleid op het gebied van criminaliteit is voor het CDA de praktische vertaling van het uitgangspunt publieke gerechtigheid. De afgelopen periode is veel inzet gepleegd. Het CDA had verwacht dat het percentage overlast gevende jongeren zou dalen, dus dat het gevoel van veiligheid in absolute zin zou zijn verbeterd. In het jaarverslag lijkt het alsof dit niet zo is. Het CDA is bezorgd of de doelstellingen wel worden gehaald. Moet de koers veranderen of moet extra input worden gegeven? Hoe denken het college en de andere fracties hierover?
– De vraag over de betrouwbaarheid van de cijfers in de jaarrekening is niet afdoende beantwoord en spreker vraagt nadere informatie.
– Verkeersveiligheid: het aantal slachtoffers laat in 2007 een stijging zien na een eerdere daling. Spreker vraagt waarom het college denkt dat de situatie in 2008 anders zal zijn. En geldt dit voor alle slachtoffers of alleen voor fietsslachtoffers? Denkt het college de doelstellingen te zullen halen? Is het nodig dingen anders te doen, bijvoorbeeld de manier waarop drempels en straten worden aangelegd?
– Tot slot: het CDA ontvangt graag een reactie op de door spreker gemaakte opmerkingen over het pgb, over het voorstel voor maandelijkse rapportages, De Smederijen en de verkeersveiligheid. Het credo “Samen maakt sterker” heeft in 2008 zeker gewerkt. Dat geeft goede moed voor het verkiezingsjaar.

Berkenbosch (VVD) geeft een compliment aan het ambtenarenapparaat voor alle verrichte inspanningen. De VVD heeft de indruk dat de sfeer in de organisatie uitstekend is en verzoekt de griffier deze pluim over te brengen.
Het Torentje Totaal had eerder bezorgd mogen worden, zodat de inwoners nog opmerkingen hadden kunnen maken.
De VVD vindt de volgende ontwikkelingen belangrijk:
– De plannen voor het vernieuwde stadscentrum liggen zo goed als vast zodat die binnenkort uitgevoerd kunnen worden. De grote opknapbeurt van het Bentinckspark kan na wat aanloopproblemen beginnen. De ontwikkeling van het stationsgebied komt na enkele zorgpunten goed op gang.
– De sociale peiler: de invoering van de Wmo krijgt van de betrokken organisaties en van de cliënten een hoog rapportcijfer. De VVD geeft een dikke pluim. De zaken die verbeterd moeten worden, zullen gezamenlijk moeten worden aangepakt.
– Spreker verwijst naar de opmerkingen die de accountant heeft gemaakt. Daar is verbetering nodig om risico’s voor de gemeente te voorkomen. Zo zijn er risico’s bij de grondexploitatie en bij de interne monitoring en registratie van de gerealiseerde prestaties bij ontvangen rijksgelden. De VVD ziet graag de door het college toegezegde verbeterpunten tegemoet en vraagt informatie van de wethouder.
– Wat de toekomst betreft staat de gemeente er goed voor. De gemeente moet voorzichtig zijn vanwege de risico’s in verband met de kredietcrisis en vanwege het feit dat er na 2012 geen winstgevende projecten meer zijn. Spreker wijst op de risico’s bij de oude Rendogelden die binnenkort vrijkomen. De gemeente zal er waarschijnlijk geen gelijkwaardig rendement op halen. Op pagina 13 schrijft het college dat de structurele inkomsten op een bepaald moment omhoog moeten om de ambities te kunnen blijven waarmaken. De VVD vindt de opmerking dat dit een zaak voor het volgende college is te kort door de bocht. Spreker wijst erop dat in 2008 maar liefst     2,5 miljoen euro aan kostendekking wordt gemist. De belangrijkste zijn de begraafrechten en de leges burgerzaken. Dit mag niet naar het volgende college worden doorgeschoven.

Loof (PvdA) heeft de indruk dat de VVD deel wil gaan uitmaken van het volgende college.

Berkenbosch gaat hier niet op in en zegt dat over de begraafrechten nog wordt gesproken. Echter, dit duurt uit een oogpunt van kostendekking veel te lang. De VVD hoopt dat het college dit snel repareert, want het is de inwoners niet uit te leggen dat ze betalen voor zaken waar ze nooit gebruik van zullen maken.

Hiemstra ziet een consistente lijn in het verhaal van de VVD over kostendekkendheid. Als het college bij de voorjaarsnota niet met voorstellen komt, zal de VVD dan zelf met voorstellen komen om dus de tarieven te verhogen?

Berkenbosch zegt dat de VVD hieraan wil bijdragen met als uitgangspunt: “Eerlijke verdeling van de kosten, eerlijke verdeling van de lusten”.

Hiemstra merkt op dat er een verschil is tussen een eerlijke en een correcte verdeling van de lasten. Hij vraagt of de VVD met een voorstel zal komen.

Berkenbosch antwoordt bevestigend en voegt toe dat de VVD er op voorhand over mee wil denken.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vindt dit vreemd: de VVD wil meedenken en tegelijk met een eigen voorstel komen als het college niet met een voorstel komt.

Berkenbosch merkt op dat zijn aanvullende opmerking was dat de VVD bovendien zelfs graag aan het voorstel van het college wil meewerken.

Steenbergen herhaalt zijn constatering dat de VVD zegt met een eigen voorstel te willen komen.

De voorzitter rondt deze discussie af en zegt dat Berkenbosch duidelijk was.

Berkenbosch vervolgt zijn betoog.
– De VVD vindt transparantie zeer belangrijk. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. Het college gaat de adviezen van de accountant opvolgen. De VVD zal in besluiten instemmen met de jaarrekening en hoopt dat het college ingaat op de opmerkingen over kostendekkendheid.
– Spreker gaat in op de vraag van Hiemstra over de buffer van 5 miljoen euro. De fractie stemt in met het standpunt van het college.
– Spreker stelt een vraag aan de wethouder in verband met de eerdere vraag over voor- en vroegschoolse educatie (VVE). De VVD is akkoord dat de beantwoording voor de voorjaarsnota plaatsvindt. Als reactie op een verduidelijkende vraag van wethouder Bargeman zegt spreker dat het gaat om de kosten van de uitbreiding van VVE naar de dorpen. Dit gezien de kosten van VVE in geheel Hoogeveen en gezien de nu bestaande achterstanden in veel gebieden.

Vos (ChristenUnie) zegt dat Hoogeveen de rekening gepresenteerd heeft gekregen van goed gevoerd beleid. Het jaarverslag is goed op tijd en de samenstellers krijgen een compliment. De ChristenUnie vindt dat het in gang gezette proces van verbetering steeds meer vruchten afwerpt en een goede jaarrekening en een goed jaarverslag oplevert.
– Het Torentje Totaal is een goede uitgave met goede informatie. Maar het tijdstip van verschijning was niet goed. Het is de taak van het presidium de raadvergadering en het verschijnen van het Torentje Totaal op elkaar af te stemmen.
– Spreker maakt een kanttekening: de fractie zal niet reageren op de richtinggevende uitspraken in het jaarverslag en de jaarrekening. Dat gebeurt bij de voorjaarsnota. Het jaarverslag is het product van goed beleid. Veel beleidsvoornemens en investeringen konden worden gerealiseerd. Dat heet toename van realisatiekracht. De organisatie heeft zeer goed gepresteerd.
– De ChristenUnie ziet vooruitgang in de gepresenteerde gegevens en de analyse ervan. De inhoud is aanzienlijk verbeterd en spreker gaat ervan uit dat het volgende jaarverslag nog completer is. Niet alle cijfers zijn verklaard, zoals Huijgen al opmerkte. Spreker heeft dezelfde voorbeelden als Huijgen. De fractie hecht aan een goede analyse van de gepresenteerde cijfers. Spreker noemt als voorbeeld het cijfer van 55%, het aandeel van de gemeentelijke besluiten dat de bezwarenprocedure niet of niet geheel ongeschonden doorkwam. Dit cijfer vraagt om een verklaring. Misschien kan dat bij het jaarverslag van de bezwaarschriftencommissie.
– De Smederijen: het draait vooral om ‘verwachtingsmanagement’. Het managen van de verwachtingen zal tot een nog beter resultaat bij De Smederijen leiden.
– De jaarrekening: de accountant zei tevreden te zijn. Ook de ChristenUnie is tevreden, want alle verbeterpunten van vorig jaar zijn verwerkt. De fractie onderschrijft de pluim die de accountant geeft voor goede bedrijfsvoering.
– Spreker onderschrijft de opmerking van de PvdA over ‘in control’: dit is goed op orde. De rekening sluit nagenoeg op nul en is dus goed in balans.
– Spreker maakt een kanttekening bij de opmerking van het college dat de jaarrekening nagenoeg aansluit op de begroting. Echter, welke begroting wordt bedoeld? De oorspronkelijk door de raad goedgekeurde of de veelvuldig en ingrijpend door het college gewijzigde begroting? Spreker begrijpt dat het college bevoegd is de begroting te wijzigen, maar voor de raad is de realiteitswaarde van de oorspronkelijke begroting niet meer transparant. Hij vindt dit belangrijk.

Hiemstra vraagt of Vos de wijzigingen binnen de programma’s bedoelt. De begrotingswijzigingen worden door de raad vastgesteld.

Vos verwijst naar het onderdeel ‘recapitulatie programma’s’. De begroting voor en na wijziging vertoont op bepaalde onderdelen een mutatie van ongeveer 7 miljoen euro. Ter vergelijking: de raad stelde vorig jaar begrotingswijzigingen vast met een totale omvang van 2 à 3 miljoen euro. De raad ziet dus pas bij de jaarrekening welke wijzigingen het college in de begroting heeft aangebracht.

Hiemstra is benieuwd naar de reactie van het college.

Vos voegt nog toe dat de raad dit punt bij de strategische conferenties heeft aangemerkt als punt van aandacht voor de raad. Met de accountant is besproken dat het goed zou zijn om vast te stellen wat onder een begrotingswijziging moet worden verstaan, hoe die wordt vastgelegd en hoe die inzichtelijk wordt gemaakt.

Huijgen begreep eerder van Vos dat hij bij begrotingswijzigingen steeds naar gemeentelijke rapportages verwees. Is Vos nu bekeerd?

Vos geeft uitleg: het punt is dat de raad de begroting vaststelt terwijl het college de begroting daarna meerdere keren wijzigt. Uiteindelijk sluit de rekening wel op nul.

Steenbergen (Gemeentebelangen) verwijst naar bladzijde 125, naar de hoofdletters A tot en met E. Onder A worden kostenoverschrijdingen genoemd die passen binnen het bestaande beleid. Spreker is het eens met Vos dat het niet goed is dat dit zonder begrotingswijzigingen kan.

Vos vat het oordeel van de ChristenUnie samen. De gemeente staat er qua beleid en financiën goed voor. De gemeente doet nagenoeg wat zij zich heeft voorgenomen. De financiële positie is gezond en de reserves zijn op peil. Dat laatste moet zo blijven. Er is een goede focus op bedrijfsvoering. De fractie is geen grote verrassingen tegengekomen en dat is een compliment voor het college, die een proactieve werkwijze hanteert richting de raad. De ChristenUnie gaat akkoord met het jaarverslag en de jaarrekening. De ChristenUnie stemt in met het bestemmingsbesluit om een extra reserve in te stellen. Spreker wijst op de vele tekstuele fouten in het jaarverslag.
‘Hoogeveen doet wat ze belooft’ is meer dan een krantenkop. Het is de natuurlijke houding van Hoogeveen als dienstverlener pur sang.
De ChristenUnie pleit voor een raadsjaarverslag en spreker noemt Almere als voorbeeld. Als de raad dit steunt, kan het presidium voorbereidingen treffen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) noemt de volgende zin in de inleiding van de jaarrekening: “Dit is een signaal dat we er steeds beter in slagen om het werk uit te voeren dat we voor dat jaar hebben gepland”. Gemeentebelangen vindt dit een groot compliment voor het college en het ambtelijk apparaat. De raad moet zich de vraag stellen of het college met de door de raad beschikbaar gestelde gelden de doelen heeft gerealiseerd die als kaders door de raad waren meegegeven. In veel opzichten is dat gebeurd, zoals bij de revitalisering van De Wieken, de taalprojecten, de aanpak vroegtijdige schoolverlaters en ouderenbeleid. Er zijn echter ook andere voorbeelden, zoals verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Er wordt veel geïnvesteerd in verkeersveiligheid. De wegen naar en van Hoogeveen worden echter steeds langer door bochten en rotondes. Spreker vraagt zich af of de investering opweegt tegen het gegeven dat het aantal slachtoffers is gestegen. Ook het transport heeft klachten en Gemeentebelangen doet de suggestie als raad eens een debat te voeren over bereikbaarheid en de uitvoering van beleid. Spreker vraagt de mening van de andere fracties.
Gemeentebelangen heeft de volgende opmerkingen bij de programma’s:
– Ontwikkelt: de fractie maakt zich zorgen over de sociale problemen in Krakeel. Het is jammer dat het sociale gebeuren niet tegelijk met de fysieke onderdelen is aangepakt.

Hiemstra vraagt of dit punt wel als kader door de raad is aangegeven. Achteraf heeft de raad gezegd dat de sociale en de fysieke kant samen moeten gaan.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vindt dat het sociale onderdeel uitmaakt van de fysieke basisaanpak. Spreker geeft toe dat het beter zou zijn geweest toen een voorstel voor het sociale aspect op te stellen.
– Bereikbaarheid: Gemeentebelangen twijfelt zeer aan de effectiviteit van het in 2008 in gebruik genomen nieuwe verkeersmodel. Vaak zijn vele aanpassingen nodig.
– Leeft: het onderzoek naar de afkoppeling van de foutieve rioolaansluiting in Stuifzand is in 2008 als pilot uitgevoerd. Gemeentebelangen ziet graag dat de kwaliteit van het onderzoek door de externe partij in de toegezegde evaluatie wordt meegenomen. Er was een overschrijding van 1,2 miljoen op de riolering, waarvan 500.000 euro is verantwoord via de gemeentelijke rapportage. Spreker vraagt waarom het resterende bedrag niet als begrotingswijziging aan de raad is voorgelegd. Gebeurt dit alsnog? Of wordt de raad op een andere manier geïnformeerd?
– Zorgt: Gemeentebelangen is benieuwd naar de uitkomsten van de beoordeling van SWW op maatschappelijke effecten. Het is een lang gekoesterde wens van de fractie.
– Ontspant: aan de hand van welke indicator wordt in het vervolg de doelstelling voor kunst en cultuur beoordeeld? Komt het college met een nieuw voorstel? Het doel voor 2011 is dat 10% van de werkgelegenheid uit toerisme voortkomt. Nu is dat 1%. Hoe denkt het college dit te realiseren?
– De bibliotheek: het bezoek is de afgelopen jaren teruggelopen. Staat het bezoekersaantal nog in verhouding tot de enorme subsidie aan de centrale bibliotheek? Spreker wijst op de bibliobus in Fluitenberg: met het gebruik hiervan hebben de inwoners van Fluitenberg een signaal gegeven en spreker sluit niet uit dat dit een teken is dat de gemeente met de verkeerde dingen bezig is.

Hiemstra vraagt Gemeentebelangen of dan de pas geopende nieuwe bibliotheek weer moet worden gesloten.

Steenbergen zegt dat een krapper budget mogelijk is. Gemeentebelangen is nooit voorstander van de nieuwe bibliotheek geweest. Fluitenberg heeft de bibliobus uit het budget van De Smederijen betaald en er komen veel bezoekers. Gemeentebelangen stelt voor in de dorpen een bibliobus in te stellen.

Hiemstra zegt dat de bibliobus in alle dorpen komt.

Steenbergen zegt dat dit alleen bij de scholen is.

Hiemstra wijst op de in de raad gemaakte afspraken in het bibliotheekplan: niet stenen, maar de voorziening staat voorop.

Steenbergen zegt dat Gemeentebelangen reageert op signalen uit de samenleving. Gemeentebelangen wil graag voorzieningen die mobiel zijn. Spreker vervolgt:
– Veilig: er is 50.000 euro van het programma Veilig naar De Smederijen gegaan. Waar wordt dit aan besteed? Over wijk- en dorpsgericht werken en De Smederijen zegt spreker dat voorop moet staan dat de kaders voor de inwoners duidelijk worden. Anders brokkelt het draagvlak af. De gemeente moet deze kaders zo snel mogelijk duidelijk maken.

Huijgen vindt het begrip kaders een politiek woord. Hij vraagt welke concrete zorgen Steenbergen heeft.

Steenbergen zegt dat bij De Smederijen duidelijk moet worden wat de mogelijkheden en beperkingen zijn. Zo weet de burger wat haalbaar is en wat niet. Spreker noemt het voorbeeld verkeersdrempels: de raad zegt geen verkeersdrempels te willen, dat is helder.

Huijgen begrijpt hieruit dat bewoners die om drempels in hun straat vragen die niet krijgen.

Steenbergen herhaalt dat de raad heeft gezegd dit niet te willen.

De voorzitter stelt voor dit te bespreken als De Smederijen aan de orde zijn.

Van de Belt merkt op dat Gemeentebelangen aan de ene kant blij is dat de bewoners van Fluitenberg de bibliobus hebben kunnen binnenhalen ondanks het gemeentelijke beleid. Aan de andere kant zegt Gemeentebelangen tegen drempels uit De Smederijen te zijn.

Steenbergen heeft niet gezegd dat de bibliobus in De Smederijen had gemoeten. De raad had als kader kunnen stellen dat de bibliobus niet uit De Smederijen kan. Dat is niet gebeurd. De bibliobus is een succes en dat is een teken aan de wand.

Vos is het eens met Van de Belt en met de aanvullende opmerking van Huijgen. De Smederijen is de fractie zeer dierbaar. Ook de raad moet De Smederijen koesteren. Spreker maakt bezwaar tegen de opmerking van Steenbergen dat de raad niet de juiste kaders heeft geformuleerd. De raad moet verwachtingsmanagement op zichzelf toepassen. En niet elk voorstel wat binnen de kaders past, zal gehonoreerd kunnen worden. Dat leidt tot ontevredenheid en dat moet worden gemanaged. Het proces is goed en dat staat voorop. De raad moet durven loslaten en delegeren en zich niet overal mee bemoeien.

Steenbergen is het hier in grote lijnen mee eens. Spreker zegt over “juiste” en niet over “duidelijke” kaders te hebben gesproken.

Vos zegt ook over “juiste” kaders te hebben gesproken.

Steenbergen herhaalt het bijna volledig met Vos eens te zijn. Spreker vervolgt:
– Lokale heffingen: de melding over lagere opbrengsten vanuit de parkeergelden in de gemeenterapportage is niet geëffectueerd in de realisatie. Dat is vreemd gezien de doorlopende storing bij achteraf betaald parkeren op de Markt, terwijl in 2009 de begroting naar beneden is bijgesteld. Worden in 2009 weer dezelfde problemen op de Markt verwacht? De opbrengst op de Markt was in 2008 slechts 88.000 euro. Spreker vindt dat dit bedrag verdubbeld of verdrievoudigd kan worden als alles goed functioneert. Spreker vraagt zich af of de Begroting 2009 reëel is.
– Weerstandsvermogen: de algemene reserve is sterk afgenomen en gezien de mindere toekomstverwachting maakt Gemeentebelangen zich hier zorgen over. Het college zegt dat dit een taak is van een volgend college.

Hiemstra zegt dat Steenbergen de structurele opbrengsten na 2012 bedoelt in plaats van de algemene reserve.

Steenbergen zegt dat de totale algemene reserves sterk zijn gedaald.

Hiemstra merkt op dat de algemene reserves dalen omdat investeringen worden verricht.

Steenbergen is het daarmee eens en vindt het goed dat er wordt geïnvesteerd. Maar de gemeente moet wel vet op de botten houden.

Vos zegt dat de constateringen van Steenbergen overeenkomen met het gemeentebeleid: sparen in goede tijden om in slechte tijden spek op de ribben te hebben. Als reserves teruglopen vanwege investeringen, kan worden geconstateerd dat goed beleid wordt gevoerd.

Steenbergen is het daar deels mee eens. De gemeente moet oppassen niet te snel de reserves te benutten. Gemeentebelangen is het eens met het beleid van het college om in goede tijden te sparen voor slechtere tijden. Voorzichtigheid is geboden omdat onduidelijk is hoe lang de crisis zal duren en omdat er na 2012 geen winstgevende projecten meer zijn.

Huijgen vraagt of Steenbergen bedoelde dat het weerstandsvermogen in 2012 moet worden verhoogd.

Steenbergen heeft gezegd dat er na 2012 geen winstgevende projecten meer zijn.

Huijgen begrijpt dat het college het weerstandsvermogen zo snel mogelijk wil verbeteren en zo mogelijk met voorstellen bij de voorjaarsnota komt.

Steenbergen is het hier volledig mee eens.
– Bij de voorjaarsnota moet verder goed worden gekeken naar de financiële positie en de gevolgen van de kredietcrisis. De fractie zal een eventueel voorstel voor een extra buffer van 5 miljoen euro van harte ondersteunen.
– De bedrijfsvoering: het verzuimpercentage van iets meer dan 5% is zeer acceptabel. Het sturen via de lumpsum is een goede zaak, maar de post totale personeelskosten is vertroebeld doordat een deel is opgenomen in de programma’s. Gemeentebelangen wil graag het bedrag van de totale personeelskosten zien.
– Het accountantsverslag: de accountant noemt een strategische grondaankoop, waarbij het verschil tussen de markt- en de aankoopwaarde groter is dan 100.000 euro. Volgens de regels moet de raad hierover besluiten. Waarom is dit niet gebeurd? Is de aankoop wel geldig?
– Verbouw gemeentehuis: de accountant twijfelt over de onvoorzienbaarheid van de extra kosten. Gemeentebelangen deelt deze mening volledig. Spreker gaat ervan uit dat het college de adviezen van de accountant volledig overneemt. De fractie vraagt het college met voorstellen te komen voor de informatievoorziening en de terugkoppeling bij grote projecten.
– Het Torentje Totaal ziet er erg goed uit, maar is te laat verschenen.
– Gemeentebelangen gaat akkoord met het voorstel voor een raadsjaarverslag en wacht een voorstel van het presidium af.

Van de Belt (GroenLinks) zegt dat het jaarverslag en de jaarrekening lezen als het filmscript van een feelgood-movie. De beide producten zijn een prijs waard en spreker vindt 86% realisatie van de geplande investeringen een uitstekende score. Er zijn goede en mooie dingen bereikt. Niet alle onderdelen bekoren GroenLinks en vorige sprekers noemden sommige punten al.
– GroenLinks deelt de zorg over de situatie na 2012: het zoeken naar andere structurele inkomsten. Hierover moet snel worden nagedacht en het probleem mag niet op het bordje van het nieuwe college worden gelegd.
– GroenLinks kan zich vinden in de opmerkingen van de accountant.
– Het Torentje Totaal was goed. De leus ‘afspraak is afspraak’ wordt genoemd en dat is goed.
– Spreker wijst op de strategische grondaankopen voor De Wieken en de afspraken met de raad hierover. Die moeten nog eens goed op een rij worden gezet. Ook in contacten met burgers blijft ‘afspraak is afspraak’ een punt van aandacht.
– De kostenoverschrijding bij de gemeentelijke gebouwen: het oordeel van de accountant is dat het een kwestie van doelmatigheid is en niet van getrouwheid en rechtmatigheid. De leerpunten zijn duidelijk en GroenLinks hoopt dat het in de toekomst effect zal hebben.
– In een aantal gevallen is sprake van zelfkritiek en GroenLinks ziet graag dat dit in het Torentje Totaal wat meer wordt gedaan. Als voorbeeld noemt spreker zelfkritiek over gemeentelijke gebouwen.
Kortom: de gemeente doet het goed. Het kan altijd beter. Het geeft voldoende stof voor de voorjaarsnota en de verdere toekomst. De toekomst is te beïnvloeden en dat kan mooi in een jaarverslag van de raad.

De voorzitter geeft het woord aan het college voor een reactie.

Wethouder Van der Zwaag bedankt de raad voor de positieve reacties. Van alle fracties was alleen Gemeentebelangen wat aarzelend.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat hij vol lof was.

Wethouder Van der Zwaag is blij met deze duidelijke uitspraak.
Gelukkig kenmerkt een goede jaarrekening zich niet door een groot overschot zoals vroeger werd gedacht. De ramingen van bijvoorbeeld de inkomsten uit het gemeentefonds zijn verbeterd. Op basis van het uitgangspunt ‘we doen wat we beloven’ heeft de organisatie een enorme prestatie geleverd wat betreft de investeringen. Het realisatievermogen is nu 86% tegen 60% in het verleden. Richting de organisatie is gezegd dat vooral het eerste jaar die zaken in de begroting moeten worden opgenomen die spijkerhard zijn. De wethouder constateert dat op basis van de programmasturing steeds meer wordt bekeken hoe de maatschappelijke doelen worden bereikt. Dat wordt steeds meer de hoofdlijn van het jaarverslag en de opmerkingen van de raad tot verdere verbetering worden doorgevoerd.
De wethouder is blij dat Hoogeveen er financieel goed voor staat. De gemeente is in staat veel te realiseren. De jaarrekening zegt wel kritisch te blijven. De ambities kunnen namelijk groter zijn dan de middelen. Het moet mogelijk zijn bepaalde dogma’s ter discussie te stellen en de wethouder noemt het voorbeeld van Berkenbosch over tarieven. De wethouder wil nog een stap verder gaan: het moet mogelijk zijn een open discussie te voeren zonder blokkades vooraf.
Ook de wethouder maakt zich net als Hiemstra zorgen over het niet bereiken van de doelen bij verkeersveiligheid terwijl wel extra middelen zijn ingezet. De wethouder kan niet zeggen of extra middelen nodig zijn. De gemeente is deels afhankelijk van derden en een zorgpunt is de verdere inkrimping van de politie Drenthe in de volgende jaren. Dat vergroot het probleem. Mogelijk kan de gemeente dat verlies gedeeltelijk compenseren. Wel is een nog intensievere samenwerking tussen de politie, de gemeentelijke toezichthouders en, in de weekends, de particuliere beveiligingsdiensten nodig. De wethouder heeft geen pasklare oplossing en wil er met de raad over spreken.
De wethouder wil niet discussiëren over het wel of niet ‘in control’ zijn: de feiten moeten voor zich spreken.
De opmerking van Vos over de begrotingswijzigingen en de discussie daarna was volgens de wethouder vooral een discussie tussen de leden van de begeleidingscommissie Jaarrekening. Die discussie moet volgens de wethouder een keer fundamenteel in die commissie worden gevoerd.
In Krakeel zijn naast fysieke, forse sociale investeringen gepleegd. De fysieke investeringen hebben wel eerder plaatsgevonden. De raad ontvangt een overzicht met sociale projecten. De sociale projecten worden van het wijkontwikkelingsplan overgedragen aan De Smederijen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) herhaalt zijn opmerking dat de investeringen in Krakeel in fysiek en sociaal gelijktijdig hadden moeten plaatsvinden. Nu is er op sociaal terrein een plotselinge stijging geweest en daarna weer een daling. Dat was niet nodig geweest.

Wethouder Van der Zwaag vindt de door Steenbergen gelegde relatie wat kort door de bocht. Het college heeft er wel van geleerd: in de Verzetsbuurt wordt gestart met de sociale investeringen. De situatie daar is wel anders dan die in Krakeel. Krakeel had veel leegstand.
De wethouder is blij met de opmerking van Gemeentebelangen over de financiële situatie en het houden van vet op de botten. Hij waarschuwt Steenbergen voor het in één adem noemen van wensen en licht dit toe met het voorbeeld van de bibliotheek.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vindt dat er wat te wensen moet overblijven.

Wethouder Bargeman gaat in op de toename van het aantal verkeersslachtoffers. Over de precieze oorzaken is moeilijk iets te zeggen. Het lijkt een incidentele stijging in een dalende trend. Begin juni ontvangt de raad een nadere analyse.
– De kredietcrisis: tijdens informatieavonden met HOC, IMK, KvK en het Werkplein is gebleken dat bedrijven behoefte hebben aan een beter inzicht in de regelingen. De gemeente zet daarom een monitorsysteem op. Het concept hiervan wordt naar de raad gestuurd, zodat kan worden besproken of behoefte bestaat aan maandelijkse rapportage aan de raad zoals het CDA voorstelde.
– VVE: bij de voorjaarsnota zal worden besproken of VVE voor geheel Hoogeveen kan worden ingevoerd en kan worden toegepast op elk in aanmerking komend persoon.
– Effectiviteit verkeersmodel: dit moet niet verward worden met het interactieve overleg met bewoners over werkzaamheden en reparaties aan wegen. In dat overleg komen bewonerswensen op tafel waarbij het college soms nee moet verkopen.
– De bibliotheek: in de gebieden zonder vaste bibliotheek is de uitleen van boeken groter dan in de periode dat de vaste bibliotheek nog aanwezig was. Dat zegt niet alles, maar wel dat de gemeente met het nieuwe beleid antwoord heeft gegeven op toekomstige ontwikkelingen en niet heeft weggegooid wat er al was. De gemeente heeft volgens de wethouder dus de goede keuze gemaakt. De wethouder zegt toe er bij de voorjaarsnota op terug te komen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt zeer benieuwd te zijn naar de cijfers na het eenjarig in bedrijf zijn van de nieuwe bibliotheek.

Wethouder Bargeman zegt dat die cijfers aan de raad worden toegestuurd.

Wethouder Smid gaat in op de cijfers over De Smederijen. Het college is eveneens verrast door een aantal uitkomsten. Bij de start van De Smederijen is met de samenwerkende partners afgesproken in 2009 een grondige evaluatie te doen. Het wordt een kwantitatieve en kwalitatieve evaluatie. Het college zal een extern bureau opdracht geven de eventuele fricties met de cijfers uit de Omnibusenquête te onderzoeken.
Het kunst- en cultuuraanbod: de grafiek met informatie over meerdere gemeentes is niet bruikbaar vanwege de verschillende door gemeentes gehanteerde definities van kunst en cultuur. De grafiek wordt uit het jaarverslag gehaald. Het college hoopt dit jaar een notitie Kunst en cultuur uit te brengen. De doelstellingen en het te bereiken publiek zijn de belangrijkste onderwerpen.
Het budget openbare orde en veiligheid voor De Smederijen is in 2008 niet aangesproken en teruggestort in het rekeningsaldo. Wat de discussie over kaders betreft wil de wethouder alleen het volgende zeggen: de door initiatiefgroepen ingediende ideeën worden in de wijkteams besproken en getoetst aan wet- en regelgeving. De wethouder wil er graag een andere keer over doorpraten.

Wethouder Poutsma gaat in op de vraag van het CDA over de opmerking van de accountant betreffende de controle van de facturen Wmo. In 2008 zijn de fouten zichtbaar gemaakt en de controles aangescherpt. Ten onrechte betaalde bijdragen worden teruggevorderd.
Het toepassen van de hardheidsclausule: het punt is dat het genomen besluit onvoldoende motiveert dat van die clausule gebruik wordt gemaakt. Het besluit op zich is goed en de wethouder verwacht het onderwerp niet terug in 2009.

Hiemstra begrijpt dat de wethouder achter het besluit staat, dat de motivatie beter had moeten zijn en dat de toekenningen niet worden teruggevorderd.

Wethouder Poutsma antwoordt dat dit klopt.
Wat betreft het gedeeltelijk verantwoorden van de overschrijding bij rioleringen verwijst de wethouder naar het antwoord op de technische vragen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) begrijpt dat het college erkent dat er een fout is gemaakt en dat er gezorgd wordt dat het niet weer gebeurt.

Wethouder Poutsma zegt dat dit duidelijk is.
Uit de pilot in Stuifzand zal blijken hoe er in het vervolg mee wordt omgegaan.

Steenbergen vraagt of de raad de evaluatie ontvangt.

Wethouder Poutsma neemt aan dat hier geen bezwaren tegen zijn.

De voorzitter concludeert dat de commissie Jaarrekening een actiepunt heeft gekregen en dat het presidium initiatief neemt om tot een raadsjaarverslag te komen. Hij geeft voor de tweede termijn het woord aan de fracties.

Hiemstra ziet het jaarverslag van de raad met belangstelling tegemoet. Wat veiligheid betreft is er een gedeelde zorg en spreker vraagt wat er voorafgaand aan de voorjaarsnota gebeurt.

Wethouder Van der Zwaag antwoordt dat in de voorjaarsnota de afweging moet worden gemaakt tussen extra middelen en het verbeteren van de bestaande werkwijze om de doelen te bereiken.

Huijgen heeft nog geen antwoord op zijn vraag over huur- en koopmogelijkheden van woningen in Hoogeveen en startersleningen. Spreker noemde een aantal mogelijke oplossingen zoals grond in erfpacht en andere manieren van bouwen. De vraag is hoe het ei van Columbus kan worden gevonden. Spreker verwacht een toezegging.

Wethouder Van der Zwaag wil nog geen toezegging doen en zegt het ei van Columbus nog niet te hebben gevonden. Er gebeurt wel veel en op Drentse schaal is gekeken hoe vastgelopen projecten weer op gang gebracht kunnen worden. Het centrale punt is het gebrek aan vertrouwen bij de kopers. Allerlei verleidingstrucs van de gemeente helpen niet. Toch was de belangstelling voor de starterswoningen in Erflanden goed. De wethouder blijft actief zoeken naar mogelijke oplossingen.

Huijgen merkt op dat corporaties een taak op het gebied van sociale woningbouw hebben.

Wethouder Van der Zwaag zegt dat ook de corporaties een probleem hebben. Hij merkt op dat de corporaties hun eigen ruiten ingooien door hun imago vaak te vernielen. Feit is dat een corporatie ‘steenrijk’ is. Probleem op dit moment is het verkrijgen van langlopende leningen. Om sociale woningbouw te doen, moet op andere gebieden worden verdiend.

Huijgen vindt het goed dat de wethouder ermee bezig blijft. Huisvesting is een basisbehoefte.

Berkenbosch zegt dat de VVD akkoord gaat met het Jaarverslag 2008.

De voorzitter constateert dat het onderwerp in besluiten kan worden behandeld.
 
Toezegging wethouder Van der Zwaag:
De wethouder wil met de raad praten over de doelen voor verkeersveiligheid en hoe deze kunnen worden gehaald. De mogelijke effecten van de inkrimping van de politie Drenthe worden hierbij betrokken.

Toezegging wethouder Bargeman:
Begin juni ontvangt de raad een nadere analyse van de cijfers over het aantal verkeersslachtoffers.
Het college komt bij de voorjaarsnota terug op het bibliotheekbeleid.

Toezegging wethouder Smid:
De raad spreekt op een nader te bepalen tijdstip over de kaders voor De Smederijen.

3. Rondvraag
Er wordt geen gebruikgemaakt van de rondvraag.

De voorzitter sluit het blok meningvormen.