Verslag besluiten 12 november 2009.

Aanwezig: H. Koetje (voorzitter), J. Ballast, R. van de Belt, B. Boersma, L. Bouwmeester, J.W. Braam, S. Brouwer, J. Bruins Slot, A.W. Hiemstra, G.E.J. Huijgen, L. Hummel, K.J. van der Laan, H. Loof, B. Okken, J.K. Otten, L. Otten, H. Prigge, W. van Regteren, H. Reinders, H. Schoonheim-Lunenborg, H. Siebering, A.A. Steenbergen, J.H. Steenbergen, J. Stoefzand, M.F. Strolenberg, M. Tuit, G. Vos, W. Warrink, H. van de Weg en J.P. Wind (griffier).

Verder aanwezig: de wethouders A. Bargeman, A. Poutsma-Jansen, K. Smid en W. van der Zwaag alsmede de gemeentesecretaris G.H. de Vries.
 
Afwezig met kennisgeving: de leden R.A. Berkenbosch, E. van Heugten-Steenbergen en F. Snippe.

Verslag: Z. Jeuring (Notuleerservice Nederland).

De agenda luidt als volgt:
1.    Opening en vaststelling agenda
2.    Mondelinge vragen raad
3.    Programmabegroting 2010-2013
4.    Vaststellen verslagen van 29 oktober 2009
5.    Sluiting

De voorzitter verzoekt de leden van de raad een moment stilte in acht te nemen.

Het volgende wordt naar voren gebracht.

1. Opening en vaststelling agenda
De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom.

2. Mondelinge vragen raad
Er worden geen mondelinge vragen gesteld.

3. Programmabegroting 2010-2013
De voorzitter geeft het woord aan de fracties.

Loof (PvdA) blikt terug: Vier jaar geleden is het college onder het motto ‘Samen maakt sterker’ van start gegaan. Samen maakt sterker, maar tegelijk kunnen bepaalde zaken beter, zoals een betere communicatie en het nog beter luisteren naar de Hoogeveners. Dat nog altijd bezwaren worden ingediend, zal over vier jaar nog net zo zijn.
Met dit college zijn voornemens en plannen daadwerkelijk tot stand gebracht en de organisatie heeft zich sterk ontwikkeld. Met programmasturing is collegiaal beleid werkelijkheid geworden. Maar als bij de overheid iets tussen de wal en het schip raakt, is de beer los. En dat is terecht volgens spreker. De huidige crisis is niet de schuld van de overheid. De graaiers hebben dankzij het kapitalistische systeem jaren hun gang kunnen gaan. Hun zelfgecreëerde zeepbel is vorig jaar uit elkaar gespat en de overheid moest ingrijpen om bedrijven en banken te steunen. Het opruimen duurt jaren.
Twee weken geleden was wethouder Van der Zwaag glashelder over de financiële problemen die op Hoogeveen af komen. Voor veel mensen betekent dit dat nog veel op hen af komt. Het doet de PvdA deugd dat in Nederland en vele andere landen het vertrouwen in de overheid toeneemt. Het is jammer dat dit nog niet voor de politiek geldt. Het gegeven vertrouwen mag niet beschaamd worden, dus ook de gemeente Hoogeveen moet het goede voorbeeld geven.
De PvdA is blij dat ook in deze raad partijen tot inkeer komen en spreker noemt de VVD als voorbeeld. Sprak die partij vier jaar geleden nog over bezuinigingen op de organisatie, nu hoort men de VVD daar niet over en spreekt de VVD soms zelfs sociaaldemocratische teksten.
De PvdA geeft het college complimenten voor het omzetten van de structuurvisie 2030 en het collegeprogramma ‘Samen maakt sterker’ in concrete projecten en activiteiten. Vier jaar is te kort maar er is veel gebeurd. Spreker geeft een overzicht van wat is bereikt:
•    Op fysiek gebied: de aanpak van het stadscentrum, de start van woningbouw in de dorpen, het Bentinckspark en de herstructureringen Krakeel en Verzetsbuurt.
•    Op economisch gebied: De Wieken en de grote ingrepen in het wegennet.
•    Op cultureel gebied: het jaar van de Hartstocht, de vele evenementen en de facilitering van particuliere initiatieven door de gemeente.
•    Op sociaal gebied: het armoede- en minimabeleid, het Wmo-beleid en de bewonersbetrokkenheid met De Smederijen.
De PvdA is er trots op aan dit college te hebben deelgenomen. Het smaakt naar meer.
De heer Loof gaat in op de begroting en geeft complimenten aan de organisatie. Het is een bijzondere begroting, tussen goede en onzekere jaren. Spreker herhaalt dat wethouder Van der Zwaag twee weken geleden een glashelder betoog hield nadat partijen wensen hadden opgesomd en bezwaar hadden gemaakt tegen sommige bezuinigingen. Als het doemscenario van een sterk krimpend gemeentefonds uitkomt, wordt de discussie over een jaar compleet anders. Dan dreigen bezuinigingen op vele terreinen en zal blijken of beloftes uit verkiezingsprogramma’s overeind kunnen blijven. Kan Hoogeveen dan in de top 3 van Drentse gemeenten komen met de laagste lasten? De PvdA is reëel en belooft geen gouden bergen. Het verkiezingsprogramma heet dan ook gewoon ‘De kop d’r veur’.
De PvdA benadrukte twee weken geleden dat bij de bezuinigingen tussen de voorjaarsnota en de begroting de sociale programma’s te veel werden achtergesteld ten opzichte van de fysieke programma’s. Vooral de korting op de SWW stoorde de PvdA. De fractie vraagt al langer aandacht voor jongeren en ouderen. Omdat de bezuiniging voor 2011 staat gepland, wil de PvdA dat het college en de SWW overleg gaan voeren om tot zaken te komen. De fractie wil dit in een opdracht aan het college vastleggen, namelijk dat beide de maatschappelijke effecten van de voorgestelde bezuiniging in kaart brengen. Jongeren en ouderen hebben meer aandacht nodig en dat moet uit de onderhandelingen komen. Bij de voorjaarsnota 2011 moet duidelijk zijn wat wel en niet kan bij het budget dat jaarlijks aan de SWW wordt toegekend. Als het college toezegt dit te doen, kan de fractie van de PvdA met dit begrotingsonderdeel akkoord gaan.
Het college gaat aan de slag met de jeugdwerkloosheid die erg dreigt toe te nemen. Jongeren krijgen een werk-leerbaan, al of niet betaald en al of niet met behoud van uitkering. De fractie roept het college op binnen de gemeente tien werkplekken te creëren voor de zwakste groepen onder deze jongeren.
De PvdA heeft twee weken geleden opnieuw haar zorg geuit over de kleine groep jongeren die afglijdt naar ongewenst en crimineel gedrag. Het reguliere jongerenwerk volstaat niet, er is ouderwets straathoekwerk nodig dat er ’s avonds en in de weekends is. De fractie heeft met interesse naar de voornemens van de burgemeester geluisterd in het kader van zijn aanpak in het kader van het veiligheidsbeleid. Spreker laat het onderwerp nu even rusten maar verwacht wel binnen afzienbare tijd nadere voorstellen.
Het leerlingenvervoer van Fluitenberg naar de basisschool in Stuifzand moet als basisvoorziening worden gehandhaafd, want de leefbaarheid is erbij gebaat. Voorzieningen als buurtwinkels zijn veelal vertrokken uit de kleine dorpen en buurt- en dorpshuizen hebben het vaak moeilijk. Maar als scholen verdwijnen, worden dorpen doods. De PvdA kiest ervoor deze voorziening in stand te houden. De PvdA dient daarom een amendement in samen met de VVD en Gemeentebelangen.
Het college daagt de raad uit zelf met voorstellen tot bezuiniging te komen. De PvdA richt zich tot de andere fracties met het voorstel om het presidium opdracht te geven binnen het raadsbudget een bezuiniging van tussen de 15.000 en 30.000 euro te vinden. Spreker noemt enkele mogelijkheden en verneemt graag de mening van de andere fracties.
De PvdA stelt voor de gemeentelijke bijdrage aan het Oestergala te schrappen omdat bijdragen en subsidies van de gemeente aan zoveel mogelijk Hoogeveners ten goede moeten komen. Dat is hier niet het geval en daarom dient de fractie een amendement in. De mening van de fractie over de overige onderwerpen heeft spreker twee weken geleden al voldoende naar voren gebracht.

Reinders (CDA) zegt dat met de slogan ‘Samen maakt sterker’ het beleid in deze coalitie vorm is gegeven. Het CDA heeft haar steentje daaraan bijgedragen en heeft daar een goed gevoel over. De situatie aan het eind van deze bestuursperiode is anders dan die aan het begin. De afgelopen jaren waren flinke financiële middelen beschikbaar en konden de lokale lasten goed worden beheerst. De volgende zaken zijn gerealiseerd:
•    Op economisch gebied zijn extra stimulansen gegeven aan de plaatselijke economie, aangestuurd door de economische structuurvisie.
•    Het minimabeleid is verstevigd. Meer mensen kunnen een beroep doen op goede en sociale voorzieningen en de toegankelijkheid is verbeterd. Dit gebeurt vanuit de sociale structuurvisie.
•    De fysieke structuurvisie heeft de investeringen in het stadscentrum en de plannen voor woningbouw in de dorpen mogelijk gemaakt.
•    De mobiliteitsvisie is volop in uitvoering. Er gebeurt veel en dat is te zien.
Het bespreken van de begroting betekent vooruitkijken. Het CDA is geschrokken van de scenario’s die de wethouder Financiën bij de eerste bespreking neerzette. Het CDA was onder de indruk en vreest dat er veel reacties komen als maar een deel van de scenario’s uitkomt. Een aantal taakstellingen voor 2012 en 2013 moet nog worden ingevuld. Het CDA heeft bij de voorjaarsnota gezegd eerst naar bezuinigingen te willen kijken die de inwoners zo weinig mogelijk raken, en pas daarna naar ingrijpender opties. Dat is goed vertaald in deze begroting. Maar er is meer nodig.
Omdat de raad op hoofdlijnen stuurt, is het moeilijk om goede afgewogen voorstellen voor bezuinigingen te doen. Het CDA roept het college op bij de voorjaarsnota aan te geven welke bezuinigingsmogelijkheden er zijn, welke keuzes kunnen worden gemaakt en wat dat betekent.
Spreker maakt verder de volgende opmerkingen:
•    Communicatie: Partijen die door bezuinigingen worden getroffen, hebben dit soms uit de krant moeten lezen. Het college moet zorgen voor een goede communicatie en moet met de clubs overleggen over de manier waarop bezuinigingen kunnen worden ingevuld.
•    De raad moet vanavond in ieder geval over twee zaken en standpunt innemen: de bezuiniging op de SWW en de schoolbus Fluitenberg.
•    De SWW: Het CDA heeft aangegeven dat de bezuiniging moet betekenen dat meer wordt ingezet op jeugd en ouderen. Het CDA blijft daarbij en het college heeft gezegd dit te onderschrijven. Het CDA begrijpt dat het college met de SWW wil overleggen over de dingen de SWW moet gaan bereiken. Het CDA stemt ermee in de bezuiniging voor 2011 in de begroting 2010 te laten staan en zij wil er bij de voorjaarsnota verder over praten.
•    De schoolbus Fluitenberg: Een meerderheid in de raad lijkt de schoolbus te willen handhaven. Het is uitgaande van de jaarlijkse kosten een relatief grote kostenpost. Het CDA ziet graag dat met betrokkenen wordt gesproken om een goede oplossing te vinden. Spreker vraagt de mening van de andere fracties.
•    De Tamboer: Het CDA stemt in eerste instantie in met de bezuiniging. De directie wil voor een meer structurele oplossing gaan waarin de bezuiniging is meegenomen. Het CDA hoopt dat dit lukt. De Tamboer wordt een warm hart toegedragen.
•    De parkeertarieven: Het CDA stemt in met de verhoging van de tarieven. Hopelijk nemen mensen vaker de fiets. Ook kan buiten het centrum gratis worden geparkeerd. Als het centrum zich ontwikkelt als de afgelopen jaren zijn de verhogingen goed te dragen.
•    Tarieven sportvoorzieningen: Bekeken wordt hoe de kostendekkendheid kan worden verbeterd. Het CDA roept het college op goed met de verenigingen te overleggen en te kijken naar mogelijkheden die de kosten en opbrengsten meer met elkaar in evenwicht brengen. De verenigingen moeten voldoende tijd krijgen de tariefverhogingen in de begroting te verwerken.
•    Onderwijshuisvesting: Het gevraagde IHP-overzicht is pas vanmiddag ontvangen. Onduidelijk blijft het onderdeel onderwijshuisvesting, waar juist naar werd gevraagd. De fractie verzoekt het gevraagde overzicht bij de jaarrekening of de voorjaarsnota aan de raad te sturen.
•    Het aantal wethouders: Het CDA heeft bedenkingen bij de keuze om het aantal wethouders van vier terug te brengen naar drie. Een wethouder is belangrijk in het geheel van de lokale politiek. De wethouder vervult een spilfunctie naar de inwoners, het college en de eigen politieke partij. De wethouder moet een belangrijker rol spelen bij de grote projecten en bij lobbywerkzaamheden. De definitieve keuze van het aantal wethouders moet bij de coalitiebesprekingen in 2010 worden gemaakt. Daar hoort dit thuis.
•    Begraafkosten: Het CDA maakt een voorbehoud bij dit voorstel. De definitieve keuze volgt bij de behandeling van het onderwerp, wat mogelijk negatief uitpakt voor de begroting.
Het CDA gaat zonder wijzigingen akkoord met de begroting. Deze keer wordt er van afgezien op sommige punten een tandje bij te zetten. ‘Samen bouwen’ is het motto van het nieuwe verkiezingsprogramma. Het CDA gaat ook in moeilijke perioden de verantwoordelijkheid niet uit de weg. De afgelopen periode was sociaal gezien een goede en het CDA wil dit vasthouden. De jeugd krijgt meer aandacht, en het CDA is blij met de voornemens van de burgemeester om de aanpak te verbeteren. Het CDA bepleit een apart programma Jeugd. Tot slot: het CDA wil alle Hoogeveners betrekken bij het verder opbouwen van Hoogeveen.

Steenbergen (VVD) zegt dat de gemeente met de structuurvisie ambitie heeft getoond. Voorbeelden van ambities zijn beheerste groei, inzetten op talentontwikkeling en aantrekkelijke dorpen en wijken. Bij de voorjaarsnota gaf de VVD aan in te stemmen met een maximale inzet zonder dat grote risico’s worden genomen. De fractie is echter geschrokken van de financiële situatie in deze programmabegroting, die nog slechter is dan gedacht. Er moet dus iets gebeuren zonder dat dit ten koste gaat van de inwoners van Hoogeveen via bijvoorbeeld een verhoging van de ozb.
Kostendekkendheid en aanpassing van beleid zijn voor de VVD de eerste maatregelen. Spreker vindt het college op deze punten niet duidelijk en had ook meer bezuinigingsvoorstellen verwacht. Er moet een sluitende meerjarenbegroting komen. Als dat niet lukt, volgt preventief toezicht. De VVD is het er niet mee eens dat de meerjarenbegroting sluitend wordt gemaakt door het putten uit de algemene reserves. Hoe kijkt de provincie aan tegen de inzet van incidentele middelen, gecombineerd met een nog niet ingevulde taakstelling voor 2013?
De VVD stelt voor de komende jaren de structuurvisie te temporiseren. Wel moet snel kunnen worden gehandeld als gelden van derden beschikbaar komen voor bijvoorbeeld investeringen. Spreker noemt de volgorde van te nemen maatregelen: ten eerste bezuinigen bij de eigen organisatie, ten tweede het schrappen of veranderen van beleid, ten derde de kaasschaafmethode en tot slot het verhogen van de ozb of de parkeertarieven.
Spreker gaat in op een aantal voorstellen in de begroting.
•    Parkeren: Hoogeveen en zijn middenstand hebben belang bij een goed bereikbaar centrum, dat een regiofunctie heeft. De VVD is het oneens met de taakstelling de kostendekkendheid tarieven volledig bij parkeren neer te leggen. de tarieven moeten vergelijkbaar worden met andere gemeenten. De VVD staat een beleid voor waar lage lasten centraal staan. De fractie neemt haar verantwoordelijkheid en dient geen amendement in, want dan zou er 350.000 euro uit de begroting worden geschrapt. Wel zou in de nabije toekomst samen met ondernemers naar een andere structuur moeten worden gekeken.
•    De SWW: De wethouder en de SWW moeten samen overleggen over het takenpakket en een mogelijke herprioritering. Duidelijk is dat bij een kleiner budget minder taken kunnen worden uitgevoerd. De indruk bestaat dat de samenwerking tussen gemeente en SWW beter kan. Na het overleg moet het punt terugkomen in de raad, daarna volgen de definitieve besluiten.
•    De Tamboer moet een regiofunctie houden en moet de centrumfunctie blijven ondersteunen. De voorziening is belangrijk voor recreatie en toerisme. Gezien de brief en het overleg met de gemeente is een betere oplossing mogelijk om zo de concurrentie met andere theaters aan te kunnen.
•    Externen: Transparantie en verantwoording zijn centrale begrippen. De selectieve vacaturestop bewijst dat er aandacht is voor het totale budget voor personeel en externen. De post externen moet in de voorjaarsnota, de begroting en de jaarrekening apart worden ingeboekt. Zo kan de raad zijn controlerende taak goed uitvoeren, mede in verband met de 13%-norm.
Er is nauwelijks vanuit de raad gereageerd op de voorstellen van de VVD om de structuurvisie te temporiseren. Het gaat over meer dan het project Bentinckspark. De fractie heeft een staatje met investeringen gemaakt en wil er graag over overleggen. Ook is een motie voorbereid. Bij het Bentinckspark wordt voorgesteld een deel van de investeringen in de parkfunctie vooruit te schuiven zonder het opknappen in gevaar te brengen.

Loof vraagt wat de motie inhoudt en hij verneemt graag welke projecten op ‘het staatje’ staan.

Steenbergen (VVD) legt uit dat om de begroting sluitend te maken, nogal wat investeringen geschrapt moeten worden. De volgende projecten staan op het lijstje van de VVD:
•    Het begraafplaatsenbeleid: Dit komt op een later tijdstip in de raad.
•    Het vliegveld: Bedoeling is ‘de voors en tegens’ inzichtelijk maken.
•    Een taakstelling nieuw personeel, inhuur externen.
•    Bentinckspark: Het voorlopig schrappen van de parkfunctie.
•    De oude bibliotheek: Dit is de vorige keer al uitgelegd en er ontstond duidelijkheid.
•    Het ontwikkelen van het voormalig hockeyterrein.

Loof vraagt welke bedragen de VVD hierbij wil bezuinigen.

Steenbergen (VVD) zegt dat het in totaal om het schrappen van 30 miljoen aan investeringen gaat. Dat betekent dat 3 miljoen euro in de structurele begroting kan worden geboekt.

Vos (ChristenUnie) vraagt wat de VVD wel wil doen in het Bentinckspark. En houdt de VVD rekening met kapitaalvernietiging?

Steenbergen (VVD) zegt dat wat in Bentinckspark in gang is gezet, door kan gaan.

Vos (ChristenUnie) vraagt of dit betekent dat alleen de kunstgrasvelden worden aangelegd.

Steenbergen (VVD) geeft aan dat een grote opknapbeurt zeker nodig is. Dat valt allemaal onder de noemer temporiseren structuurvisie, en het college zou daar met een brede blik naar kunnen kijken. Er moet iets worden gedaan aan de structurele tekorten in de begroting of er moet worden uitgelegd wat de mening van de toezichthouder is.

Hiemstra (CDA) merkt op dat een amendement nodig is om de begroting te wijzigen.

Steenbergen (VVD) zegt dat de motie over de komende jaren gaat. Beoogd wordt het investeringsniveau met 20% terug te brengen.

Hiemstra (CDA) vindt dit een punt voor de voorjaarsnota: daar wordt over investeringsplanning gesproken. Er is een amendement nodig als de VVD de investeringsplanning in deze begroting wil aanpassen.

Steenbergen (VVD) antwoordt dat de fractie met een voorstel komt om in deze begroting 20% minder investeringen op te nemen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) merkt op dat Gemeentebelangen mede indiener van de motie is. Hij legt uit dat beide fracties het aan het college willen overlaten om met voorstellen te komen. Die voorstellen zijn gericht op de voorjaarsnota en niet op deze begroting.

Hiemstra (CDA) vindt dat vreemd omdat Steenbergen namens de VVD kort geleden zei dat de VVD niet mee wil doen aan niet gedekte bezuinigingen, en ook niet aan schoten voor de boeg zonder structurele dekking. De uitleg van Gemeentebelangen betekent een nog groter gat in de structureel niet dekkende begroting.

Steenbergen (VVD) vervolgt en gaat in op het vliegveld. De VVD wil geïnformeerd worden over de stand van zaken en het eventuele overleg met de provincie. Kunnen de mogelijkheden voor Hoogeveen in kaart worden gebracht als de zonering een stuk kleiner wordt? Een afweging tussen economische ontwikkeling en vliegveld moet mogelijk worden.
Sport: De VVD is het eens met het voorstel van de sportbonden om jongeren tot meer bewegen aan te zetten. De VVD vraagt het college om toe te zeggen daarvoor meer ruimte te creëren binnen het actieplan Sportvoorziening of binnen de stichting Sportstimulering en evenementen. Er is geen begrotingswijziging nodig.
De VVD had in de begroting graag meer inzet gezien bij VVE en bij veiligheid. De burgemeester heeft twee weken geleden al de aanpak geschetst bij onder andere de probleemjongeren. De VVD had een motie ‘weekendje weg’ in willen dienen.
In de afgelopen periode was het mogelijk zonder grote problemen grote projecten op te pakken. In de begroting snijden of keuzes maken, was niet nodig. Het gemeentefonds viel elk jaar mee en de Rendogelden konden worden geïnvesteerd. Kortom: van alles was mogelijk. De VVD wil die ingeslagen weg van projecten graag vervolgen, want Hoogeveen wordt op de kaart gezet. Maar het zoeken van een nieuw evenwicht is nodig. Deze begroting laat zien dat de koek op is. Temporiseren en keuzes maken is nodig. Er komen nog meer verantwoordelijkheden bij de gemeente te liggen, bijvoorbeeld bij het omgevingsbeleid. De gemeente moet de kansen pakken ter versterking van de zuidas, nieuwe woonvormen en de stimulering van werkgelegenheid. Er is ruimte nodig om het centrum te zijn voor wonen, werken, evenementen en bedrijvigheid.

Hiemstra (CDA) merkt op dat de VVD het vergunningparkeren duurder wilde maken. Spreker mist daarover een voorstel.

Steenbergen (VVD) zegt dat het tarief voor vergunningparkeren voor mindervaliden op hetzelfde niveau blijft. De VVD heeft dat al bepleit. Voor vergunninghouders verdubbelen de lasten in deze begroting. De VVD had op dat punt een rekensom gemaakt en niet over het totale parkeren. Het totale parkeren moet marktconform zijn en vergelijkbaar met omliggende gemeenten. Het parkeren mag niet een nieuwe melkkoe voor de gemeente worden.

Hiemstra (CDA) zegt dat de VVD het vergunningparkeren voor 100% kostendekkend wilde maken.

Steenbergen (VVD) zegt dat dit klopt, dat ging over het vergunningparkeren. Nu reageert de VVD op de verhoging van 25% van de algemene parkeertarieven.

Hiemstra (CDA) had een voorstel van de VVD verwacht over het verhogen van de tarieven voor vergunningparkeren.

Steenbergen (VVD) zegt dat die tarieven al zijn verhoogd in de begroting.

Vos (ChristenUnie) begint zijn betoog in eerste termijn. De ChristenUnie geeft het volgende thema mee aan deze begrotingsbehandeling: ‘meer doen met minder’.
Wat het meer doen betreft: het college heeft inderdaad al veel bereikt. Spreker noemt de volgende resultaten:
•    De Smederijen,
•    het Bentinckspark,
•    de aanpak van het stationsgebied,
•    een nieuwe begraafplaats,
•    een uitstekend Wmo-beleid,
•    de sociale- en economische structuurvisie,
•    de mobiliteitsvisie en de milieuvisie,
•    een goed minimabeleid,
•    de vestiging van nieuwe bedrijven,
•    het Centrum voor Jeugd en Gezin,
•    woningbouw in de dorpen,
•    stads- en dorpsvernieuwing,
•    de visie stadcentrum,
•    Hoogeveen met een hoofdletter H,
•    investeringen in de infrastructuur zoals wegen en de fietsbrug Krakeel,
•    de bruistax.
Als de balans wordt opgemaakt vindt de ChristenUnie dat Samen maakt sterker naar vermogen is waargemaakt. De fractie introduceert een nieuwe ‘Sms’:
•    de eerste S staat voor ‘sterk werk’;
•    de m staat voor ‘maak het af’;
•    de laatste s staat voor ‘samen door’.
De heer Vos heeft de drie letters voor de wethouders meegenomen. Punt is wel dat er vier wethouders zijn. Omdat de ChristenUnie volgend jaar tien jaar bestaat, ontvangt wethouder Poutsma in ieder geval een letter.
Spreker gaat in op de begroting.
De fractie vindt het beter om minder uit te geven waardoor minder hoeft te worden bezuinigd, dan om extra investeringen gepaard te laten gaan met flinke bezuinigingen. Dat laatste lijkt logisch maar is het niet, want investeringen worden betaald uit de besparingen van de gemeente. Dat geld kan maar één keer worden uitgegeven. Dat doet de gemeente, dat is de afspraak. Als de jaarlijkse inkomsten fors teruglopen, kan de gemeente in de problemen komen. Volgens de ChristenUnie zijn drie dingen mogelijk:
•    er wordt gezorgd voor meer inkomsten;
•    bepaalde zaken worden stopgezet of op een lager pitje gezet;
•    hetzelfde wordt gedaan of zelfs meer maar er wordt minder geld aan uitgegeven.
Deze drie punten hebben alle drie met de begroting te maken.
Spreker geeft uitleg bij het eerste punt, zorgen voor meer inkomsten:
•    De meeste inkomsten komen uit Den Haag en de boodschap is meer taken en minder geld.
•    Lokale inkomsten: Het verhogen van de opbrengsten verkoop grond is lastig en met het verhogen van tarieven moet de gemeente uiteraard voorzichtig zijn. Tarieven mogen niet de sluitpost van de begroting zijn en de tarieven moeten passend zijn bij wat de inwoners ervoor krijgen. De goede voorzieningen in Hoogeveen moeten in stand blijven.
•    De ChristenUnie vindt dat mensen waar dat kan hun verantwoordelijkheid moeten nemen, maar de overheid zal blijven ondersteunen waar dat moet. Het is daarom billijk om voor Hoogeveen passende tarieven te hanteren.
•    De fractie is akkoord met de parkeertarieven en stemt in met het onderzoek naar de verhoging van de tarieven voor verhuur van sportaccommodaties. Sport is belangrijk maar keuzes zijn nodig.
•    De ozb: Het college heeft het voornemen om de ozb in 2012 te verhogen losgelaten en de fractie begrijpt dat. Met de huidige hoogte van de ozb wordt echter een kortetermijnpolitiek gevoerd. Als eerder was besloten de ozb elk jaar lichtjes te laten stijgen, waren er minder problemen en minder discussies over bezuinigingen geweest.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vraagt wat Vos bedoelt met voor Hoogeveen passende tarieven.

Vos zegt dat Hoogeveen een uitstekend stelsel van voorzieningen heeft en dat de kwaliteit van de dienstverlening hoog is. Een vergelijking met andere gemeenten is niet altijd terecht. Als Hoogeveen betere diensten heeft dan Meppel mogen de tarieven best hoger zijn.
De ChristenUnie hoopt het niet maar ziet het mogelijk wel gebeuren als de sombere voorspellingen uitkomen: het met een flink percentage verhogen van de ozb. Dat is moeilijk uit te leggen aan de inwoners. De ChristenUnie wil dit punt nu al bespreekbaar maken.
Spreker geeft uitleg bij het tweede punt, dingen niet meer doen of minder doen:
•    In de programma’s is voor de 350.000 euro geschrapt. De ChristenUnie vindt dit jammer maar accepteert de keuzes. De raad heeft nog geen serieuze keuzes voorgesteld. De ChristenUnie wil wel graag iets waarvoor vanaf 2011 geld nodig is. Daarom wordt mede namens de fracties van PvdA, CDA, GroenLinks en Gemeentebelangen een motie ingediend voor gratis openbaar vervoer voor 65+. Het college wordt verzocht dit in de komende voorjaarsnota te regelen, zodat de post vanaf 2011 structureel in de begroting staat. De indieners van de motie willen ouderen mobiel houden, uit ongewenst sociaal isolement halen en meer laten doen met minder.

Steenbergen (VVD) vraagt of Vos alle 65+ onder de door hem gegeven kwalificatie rangschikt. Veel ouderen zijn erg mobiel en hebben de voorziening niet nodig.

Vos zegt dat het een voortzetting is van het huidige beleid en dat het college bij de voorjaarsnota zei de proef met gratis openbaar vervoer te willen omzetten in beleid. Dat is bij deze begroting niet gedaan en de motie zet dit recht.
Het klopt dat veel ouderen erg mobiel zijn, maar de ouderen hoeven geen gebruik te maken van gratis openbaar vervoer. Het is een goede maatregel naast het verhogen van parkeertarieven.
Spreker geeft uitleg bij het derde punt, hetzelfde doen of zelfs meer maar met minder geld:
•    Een voorbeeld is het budget van de SWW voor 2011 en de jaren daarna. De resultaten moeten vooropstaan. Als de gemeente en de SWW in overleg afspreken hetzelfde of meer voor een lager budget te doen, dan is de fractie tevreden. De resultaten van dat overleg worden bij de voorjaarsnota tegemoet gezien.
•    Jeugd- en ouderenwerk: De fractie hecht er groot belang aan dat in de gesprekken gemeente-SWW hieraan aandacht wordt besteed. Het college en de SWW willen dit ook, dus zijn goede resultaatafspraken te verwachten.
•    De schoolbus Fluitenberg: Net als het CDA en GroenLinks vindt de ChristenUnie dat de schoolkeuze de verantwoordelijkheid is van de ouders. Het is daarom rechtvaardig, mede gezien de afspraken uit het verleden, om tot een regeling voor een eigen bijdrage te komen die oploopt naar uiteindelijk 100%.
De ChristenUnie heeft nog twee punten van zorg.
Ten eerste de toenemende vraag naar schuldhulpverlening: Spreker verwijst naar de middelen die door de minister voor drie jaar beschikbaar zijn gesteld voor schuldhulpverlening. Een deel van dat bedrag is bestemd voor vrijwilligersorganisaties die hiermee gemeenten en/of professionele schuldhulpverleningsorganisaties ondersteunen. De ChristenUnie nam samen met de PvdA en het CDA hiervoor het initiatief in de Tweede Kamer. De fractie vraagt het college deze vrijwilligersorganisaties in Hoogeveen gericht op te zoeken en vanaf 2010 te betrekken bij schuldhulpverlening. De fractie vindt een motie overbodig en rekent op een toezegging van het college.
Een tweede zorgpunt is de overlast door jongeren. In sommige wijken wordt overlast veroorzaakt door groepen jongeren. Het reguliere jongerenwerk volstaat niet meer en de ChristenUnie vraagt het college een plan van aanpak met maatwerk op te stellen om deze problemen op te lossen. Tegelijk vraagt de fractie aandacht voor de jeugd in de hoogste klassen van het basisonderwijs. Preventie is daar nodig omdat jongeren op die leeftijd al ingrijpende keuzes maken voor de rest van hun leven. Het jongerenwerk moet voor die jongeren worden voortgezet.
Afrondend merkt spreker op dat niet alle problemen op te lossen zijn onder het motto ‘meer doen met minder’. Helaas is meer nodig want ‘meer doen met minder’ is voor de ChristenUnie wel de meest aansprekende manier omdat er een opdracht tot duurzaam denken en doen in besloten ligt. Er moet dus meer gebeuren en de gemeente ontkomt niet aan tariefverhogingen en bezuinigingen. Het gaat om vooruitkijken en dat moet realistisch gebeuren. De ChristenUnie kijkt uit naar de realisatie van deze begroting in 2010 en is benieuwd hoe het in de jaren daarna verder gaat. Dat Hoogeveen moet blijven zorgen, is de blijvende zorg van de ChristenUnie.

Steenbergen (Gemeentebelangen) bedankt het college en het ambtelijk apparaat voor de goede beantwoording. Het college wil in deze begroting meer investeren en daar denkt Gemeentebelangen anders over, zeker gezien de huidige recessie. Gemeentebelangen zei bij de voorjaarsnota al dat dit college weet wat geld uitgeven is.

Reinders vraagt waar de voorstellen van Gemeentebelangen waren om het anders te doen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat Gemeentebelangen tegen een aantal voorstellen van de coalitie heeft gestemd. Spreker is bereid Reinders schriftelijk een lijstje met punten toe te sturen.
Gemeentebelangen maakt de volgende opmerkingen.
Communicatie: Spreker wijst het college nogmaals op enkele schoonheidsfouten of inschattingsfoutjes. Het college moet helder zijn wanneer partijen worden ingelicht over bezuinigingen die hen treffen. Gemeentebelangen vindt dat partijen eerder geïnformeerd moeten worden dan de pers en dat verstrekte informatie juist moet zijn. Dat was niet altijd het geval.
Spreker bedankt wethouder Bargeman voor de verduidelijkende brief over het punt waar de raad twee weken geleden over sprak, het lekken voordat de persconferentie was gehouden.
De drie fractievoorzitters van de coalitiepartijen hebben de behaalde resultaten al opgesomd. Spreker noemt de punten op die zij niet hebben genoemd:
•    er is geen nota Begraafbeleid gerealiseerd;
•    parkeren op de Markt is nog steeds vaak gratis;
•    nog niet iedereen ontvangt begrijpelijke Woz-aanslagen;
•    de enorme hoeveelheid wegwerkzaamheden is niet goed op elkaar afgestemd;
•    werkgelegenheid op recreatief gebied is nog steeds niet gerealiseerd;
•    overlast door jongeren is niet afgenomen;
•    er is geen duidelijk ouderenbeleid;
•    het bomenkapplan is er nog niet;
•    een vrij liggend fietspad aan de Pesserstraat is nog niet gerealiseerd;
•    de communicatie met de bevolking was soms gebrekkig, zie Nieuwlande en Tiendeveen.
Spreker zegt dat deze opsomming niet volledig is.

Loof vraagt wat Steenbergen vindt van de lijstjes met de resultaten van de drie fractievoorzitters van de coalitiepartijen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) heeft de coalitiepartijen niet gehoord over de dingen die niet goed waren. Het past bij de oppositie om dingen aan te geven die niet goed zijn gegaan. Wat de vraag van Loof betreft: Gemeentebelangen is in grote lijnen tevreden met de zaken die door het college zijn gerealiseerd. Op een nadere vraag van Vos antwoordt spreker dat Gemeentebelangen voor 70% tevreden is met wat het college heeft gerealiseerd.

Reinders merkt op dat niemand kan ontkennen dat er veel is gebeurd in deze periode. Het was tegelijk een bijzondere periode omdat de gemeente veel middelen tot haar beschikking had.

Steenbergen (Gemeentebelangen) sluit aan bij de opmerking van de fractievoorzitter van de VVD dat dit dan ook erg veel middelen heeft gekost. Spreker komt er op terug.
Spreker vervolgt zijn betoog.
Het tekort in de begroting: Er zit een enorm gat in de begroting. Het college heeft zelfs zoveel uitgegeven, dat hij de meerjarenbegroting niet sluitend heeft kunnen maken, en maar liefst een erfenis van 813.000 overlaat aan het volgende college en de volgende raad. Dit vraagt om voorstellen in de nabije toekomst.

Reinders vraagt of Gemeentebelangen vanavond met voorstellen ter verbetering komt. Verder is het zo dat het geld voor 2011, 2012 en 2013 nog niet is uitgegeven.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt vanavond met voorstellen richting de voorjaarsnota te komen. Verder zal spreker straks zeggen wat in de periode 2005-2009 als extra schuld is ontstaan.
Parkeren: Het vergroten van de investeringen mag niet ten koste gaan van de bezoekers aan het centrum en de daar gevestigde middenstand. De fractie is tegen de verhoging van de parkeertarieven met 25% omdat daardoor potentiële klanten uitwijken naar andere winkelcentra. De stijging met 10% in 2010 is acceptabel, maar de fractie is tegen de verhoging met 15% in 2011 en 2012 en wil dit bij de voorjaarsnota opnieuw bespreken. Gemeentebelangen is eveneens tegen een verdubbeling van de tarieven voor vergunningparkeren, ook daar is 10% verhoging acceptabel. Spreker vraagt de mening van de andere fracties.

Vos zegt dat Steenbergen opmerkte dat de begroting niet sluitend was. Met de voorstellen van Gemeentebelangen wordt het probleem nog groter.

Steenbergen (Gemeentebelangen) wil dit punt bij de voorjaarsnota opnieuw bespreken. De opmerking over de niet sluitende begroting gaat over meer dan alleen 2010. Bij de voorjaarsnota komt ook de meerjarenbegroting aan de orde en dan wil Gemeentebelangen bekijken of iets anders mogelijk is dan het verhogen van de parkeertarieven.

Loof vraagt of Gemeentebelangen met de programmabegroting 2010 instemt.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat dit afhangt van de beantwoording door het college. Op een opmerking van Vos antwoordt Steenbergen dat een ozb-verhoging geen optie is.
Spreker vervolgt:
•    Begraaftarieven: Gemeentebelangen maakt een voorbehoud en wacht de discussie eind dit jaar af.
•    De Smederijen: De evaluatie ligt er niet voor de begrotingsbehandeling en het college wil De Smederijen volledig ongemoeid laten. Uit de Omnibusenquête blijkt dat de beoordeling van De Smederijen door de inwoners in 2008 lager was dan in 2007. Dat maakt het nog moeilijker de begroting van De Smederijen goed te keuren. Gemeentebelangen maakt een voorbehoud op dit punt, tenzij de wethouder de fractie weet te overtuigen door te gaan omdat anders andere partners minder geld beschikbaar stellen.
•    Gemeentefonds: Volgens het VNG-magazine is het zeer onwaarschijnlijk dat het doemscenario van wethouder Van der Zwaag uitkomt dat er 20% minder geld uit het fonds komt. Reële verwachtingen dienen voorop te staan.
•    De SWW: De gemeente en de SWW moeten de bezuiniging van 155.000 euro goed doorspreken. Als dit tot afstoting van taken leidt, moet het punt bij de voorjaarsnota terugkomen. Een goed jongeren- en ouderenbeleid zijn nodig. De bezuiniging kan voorlopig worden gehandhaafd.
•    De Tamboer: De verlaging van de budgetsubsidie met 50.000 euro mag alleen als het gesprek met de directie positief verloopt. Als dit niet het geval is, moet het punt bij de voorjaarsnota terugkomen.

Loof zegt dat de begroting vanavond vastgesteld wordt. Wil Gemeentebelangen het bedrag bij de voorjaarsnota weer verhogen?

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat het probleem groter wordt dan de 50.000 euro als de gesprekken niet positief verlopen.
•    Schoolbus Fluitenberg-Stuifzand: Gemeentebelangen komt samen met de PvdA en de VVD met een amendement om het vervoer in de huidige vorm te handhaven. De fractie vraagt het college in gesprek te gaan met de school om te voorkomen dat dit punt over enkele jaren opnieuw in de raad komt.

Schoonheim (CDA) vraagt waar het college over zou moeten spreken.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat het schoolbestuur in het gesprek moet aangeven dat men niet weer naar de raad komt als er weer bezuinigd wordt.

Schoonheim en Vos begrijpen dit niet. Vos vraagt of Gemeentebelangen net als de ChristenUnie voor een eigen bijdrage is.

Steenbergen (Gemeentebelangen) is niet voor een eigen bijdrage. Het gaat om de leefbaarheid in de dorpen. Het college en de school moeten een oplossing zoeken om nieuwe onrust te voorkomen. De inhoud van het gesprek is aan de partijen.

Vos begrijpt dat Gemeentebelangen de inwoners een cadeautje voor een jaar geeft en dat het volgend jaar anders kan zijn.

Steenbergen (Gemeentebelangen) bedoelt juist het omgekeerde. Het college moet met de school spreken om te voorkomen dat de raad weer over een bezuiniging moet overleggen.

Vos en Schoonheim vragen wat de inzet van dat gesprek is.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat het doel is overeenstemming te bereiken en dat alle partijen ermee kunnen leven.

Schoonheim vraagt of Gemeentebelangen een opening aan het college biedt de bezuiniging deels of helemaal door te voeren.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat dit niet het geval is, Gemeentebelangen is hier volstrekt duidelijk over geweest.

Vos begrijpt het nog niet helemaal. De schoolbus is een oude belofte vanuit de herindeling. De ChristenUnie respecteert die belofte en laat het college met de inwoners praten om een nieuwe afspraak te maken. De ChristenUnie stelt een eigen bijdrage voor.

Steenbergen (Gemeentebelangen) ziet een eigen bijdrage niet zitten en is het eens met Steenbergen van de VVD dat de bus een schoolfunctie voor Fluitenberg heeft.

Loof noemt het amendement van PvdA en VVD samen met Gemeentebelangen. Spreker heeft dat toegelicht en nu geeft Gemeentebelangen er een eigen draai aan. Na de pauze komt hierover helderheid.

Steenbergen (Gemeentebelangen) ontkent dat Gemeentebelangen op een andere lijn zit dan PvdA en VVD. Spreker vervolgt zijn betoog:
•    Bezuinigingen college en raad: Of er een wethouder minder komt, is afwachten. De raadsexcursies kunnen soberder. De fractie komt met een amendement om de bijdrage aan het Oestergala eens in de twee jaar te doen.
•    De nota Volksgezondheid kan tot extra kosten leiden, die zitten nog niet in de begroting.
•    Duurzaamheid: Dit is een belangrijk punt. Er zijn niet begrote uitgaven te verwachten, bijvoorbeeld vanwege de voorstellen voor Hoogeveen millenniumgemeente.

Vos en Hiemstra vragen wat Gemeentebelangen bij duurzaamheid verwacht. Vos zegt dat duurzaamheid ook geld oplevert.

Steenbergen (Gemeentebelangen) maakt deze opmerking in verband met de begroting.
•    Investeringen: De fractie vindt dat keuzes moeten worden gemaakt in de geplande investeringen. Gemeentebelangen en VVD stellen per motie voor 20% naar latere jaren door te schuiven en zij verzoeken het college bij de voorjaarsnota met een plan te komen. De nieuwe raad moet prioriteiten kunnen stellen.
•    Het is moeilijk om een sluitende begroting te krijgen. Alle reserves zijn weg, er zijn geen winstgenererende projecten in beeld. Burgers mogen niet het slachtoffer worden van de investeringsdrang van de raad.

Loof vindt dat een verkeerde voorstelling van zaken. De raad kiest voor investeringen omdat het nodig is voor Hoogeveen en niet omdat het de hobby van de raad is.

Steenbergen (Gemeentebelangen) bedoelt dat investeringen niet hoeven te verdwijnen maar kunnen worden getemporiseerd.

Vos zegt dat reserves een doel hebben. De gehele raad was ervoor die niet op te potten.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat het gebruiken van reserves een goede zaak is. Wat geld overhouden voor moeilijke tijden is handig.

Hiemstra vraagt waarom op dit punt een motie wordt ingediend. Het is gebruikelijk suggesties aan het college mee te geven met het oog op de voorjaarsnota.

Steenbergen (Gemeentebelangen) doet dit omdat een meerderheid van de raad bij de vorige voorjaarsnota zei door te willen gaan met investeringen. Nu is er de crisis en is een signaal nodig, vandaar de motie.

Strolenberg (VVD) voegt toe dat ook gekeken moet worden naar de geplande investeringen voor 2010. Investeringen kunnen mogelijk worden afgestemd op de economische ontwikkelingen.

Hiemstra zegt dat anticiperen richting opdrachtverstrekking niet kan. Gemeentebelangen en VVD krijgen pas duidelijkheid als investeringen in deze begroting zouden worden geschrapt.

Strolenberg vindt dat helder, hij heeft geen tijd gehad om de geplande investeringen in 2010 in detail te bekijken. De motie is een signaal.

Steenbergen (Gemeentebelangen) bevestigt dat de motie een signaal is en vervolgt:
•    De financiële positie: Er zijn tussen eind 2005 en 2009 grote verschillen wat betreft de schuld. Langlopende leningen: Eind 2005 stond 49 miljoen uit en in 2009 een bedrag van 78 miljoen. Kasgeldleningen: Eind 2005 was dit 49 miljoen en in 2009 was dit 10 miljoen. Conclusie: In vier jaar is de schuld van 39 miljoen euro opgebouwd.
•    De gemeente heeft de Rendogelden voor een bedrag van 23 miljoen bij BNG uitstaan. Dit geld gaat in 2013 naar de pot structuurvisie.
•    Vanwege het bovenstaande wil Gemeentebelangen investeringen temporiseren en kritisch naar de hele exploitatie kijken.

Reinders gaat in op de Rendogelden en het standpunt van de VVD hierover bij de voorjaarsnota. Toen wilde de VVD de Rendogelden investeren en nu ligt er de motie.

Steenbergen (VVD) legt uit dat bij de voorjaarsnota de crisis er aankwam en dat de VVD de economie wilde stimuleren door de Rendogelden te investeren. De VVD staat daar nog steeds voor 100% achter. Echter, sinds de voorjaarsnota is de crisis erger dan gedacht. De VVD blijft achter de door deze raad gemaakte keuzes staan wat betreft de investeringen. De fractie wil problemen op lange termijn voorkomen en kijken naar de momenten waarop investeringen staan gepland. De motie dient als signaal.
Bij de voorjaarsnota koos de VVD ervoor de Rendogelden in de structuurvisie te doen.

Reinders vindt dit bijzonder: het gaat om 1 miljoen in de exploitatie. Daarnaast wil de VVD geen ozb-verhoging en minder investeren. Het is vreemd dat de VVD de Rendogelden wel wil investeren.

Steenbergen (VVD) zegt dat de VVD blijft vinden dat de overheid zich maximaal mag inspannen om de economie te stimuleren. Nu blijkt er een grens aan te komen en er moet goed worden bekeken wanneer die er is.
De Rendogelden blijven bestemd voor de structuurvisie, maar het is goed te bekijken of een paar dingen later kunnen gebeuren. Wat het CDA bij de voorjaarsnota zei, was erg defensief en geen enkele stimulans voor de Hoogeveense economie. Dat was het verschil tussen beide fracties.

Hiemstra reageert op de opmerking van Steenbergen van Gemeentebelangen over ‘de rode kleur’ van de coalitie. Spreker vindt het flauw om dit te zeggen omdat Gemeentebelangen en zeker de heer Steenbergen heeft bijgedragen aan de totstandkoming van begrotingen in de vorige periode. De effecten daarvan werken door in deze periode. Gemeentebelangen heeft nauwelijks voorbehouden gemaakt bij de begrotingsbehandelingen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) heeft al vaker gezegd dat investeringen soms te ver gaan. Spreker erkent dat de fractie zich niet heeft gerealiseerd dat de schulden zo zijn toegenomen.
Tot slot: het credo is ‘de tering naar de nering zetten’ en ‘geld lenen kost geld’.

Van de Belt (GroenLinks) blikt terug met een spreuk van Loesje.
De gemeente staan zware tijden te wachten en het roer moet om. Een pas op de plaats is nodig. Het college heeft geen leuk nieuws: het spaargeld wordt uitgegeven, de tarieven gaan omhoog en de hand wordt op de knip gehouden. Partijen doen vlak voor de verkiezingen liever mooie beloftes. Zo wordt de bij de voorjaarsnota als noodzakelijk aangekondigde ozb-verhoging ingeruild voor bezuinigingen op de SWW, De Tamboer en een aantal andere organisaties. Daarnaast is er de taakstellende bezuiniging voor het nieuwe college.
GroenLinks vindt het niet sociaal dat burgers indirect toch de rekening betalen. Bij de komende voorjaarsnota is een verhoging van de ozb onontkoombaar. Spreker voorspelt dat alle facties er na veel protest akkoord mee zullen gaan. Zoiets is niet goed voor het vertrouwen van burgers in de politiek. De fractie vindt dat het oorspronkelijke collegevoorstel moet worden uitgevoerd: het verhogen van de ozb met ingang van 2012. De wethouder rekende voor wat een stijging met 5% oplevert: 400.000 euro in 2012 en 800.000 euro in 2013. Deze maatregel is eerlijker ten opzichte van de burgers en bovendien vindt het nieuwe college geen lijken in de kast.
GroenLinks maakt de volgende opmerkingen:
•    Bezuiniging vanuit de raad: Het schrappen van het gratis parkeren voor raadsleden.
•    Minder wethouders: Het is prima om het college uit drie wethouders te laten bestaan. Dan is een keuze op basis van kwaliteit mogelijk.
•    Schoolbus Fluitenberg: De fractie vindt dat de bus een paar jaar mag blijven en dat de ouders een eigen bijdrage moeten betalen, inclusief een afbouwregeling. GroenLinks vindt het onrechtvaardig ten opzichte van andere ouders. De school ’t Kienholt is vlakbij. De aangevoerde argumenten zijn geen reden de bus tot in het oneindige te handhaven.

Steenbergen (Gemeentebelangen) wijst op de gevaren op de route naar ’t Kienholt.

Van de Belt (GroenLinks) kent de route en zegt dat de problemen daar kunnen worden opgelost. De fractie gaat ervan uit dat er in goed overleg met de gemeente een passende oplossing is te vinden voor alle partijen.
•    De verhoging van de parkeertarieven is akkoord. Uit onderzoek blijkt dat hogere tarieven niet van invloed zijn op de keuze van consumenten waar ze winkelen. Spreker stuurt de stukken over het onderzoek naar Gemeentebelangen en de VVD.
•    Parkeervoorzieningen: Spreker vraagt aandacht hiervoor, dit is belangrijk.
•    IC-status station Hoogeveen: De afspraak was dit nadrukkelijk in de begroting te benoemen en spreker verzoekt dit alsnog op te nemen.
•    Gratis ov voor ouderen: GroenLinks wil dat dit structureel in de begroting wordt opgenomen gezien het succes met de proef.
•    Riegmeer: De fractie schrok van de tabel op bladzijde 108 waar staat dat Buitenvaart 2 met een verlies van 10 miljoen euro is afgesloten. Bij navraag blijkt het verlies op het noordelijke deel 15 miljoen te bedragen. Dat is deels gecompenseerd door 5 miljoen winst op Riegmeer. GroenLinks vindt het zeer riskant en onzeker om nog eens 40 miljoen euro aan investeringen te doen en 70 ha te verkopen tegen een goede prijs. En aan wie moet dat worden verkocht? De fractie wil er in de toekomst op terugkomen want naast aantasting van natuur blijkt de gemeente onverantwoorde financiële risico’s te lopen. Gezien de situatie nu is het beter te stoppen en het verlies te nemen dan door te gaan en nog meer geld kwijt te raken. GroenLinks maakt ten aanzien van het gehele verhaal Buitenvaart 2 een voorbehoud.
•    GroenLinks maakt eenzelfde voorbehoud bij het onderdeel begraafkosten.
•    Schuldhulpverlening: Aandacht wordt gevraagd voor het groeiend aantal mensen dat hulp vraagt bij het GKB. Preventieve activiteiten zijn nodig.
•    Overlast door jongeren: De huidige integrale aanpak wordt gesteund, maar er is ook aandacht nodig voor de jongeren die geen overlast veroorzaken. Dit kan door voldoende structurele inzet van jongerenwerk in alle wijken en dorpen. Het tijdelijke budget zet geen zoden aan de dijk. De fractie vindt de suggestie van het CDA interessant om in de volgende periode een apart programma Jeugd op te stellen.
•    Ouderenbeleid: De functie van ouderenadviseur moet blijven.
•    GroenLinks is het erg eens met het motto ‘meer doen met minder’ in het kader van duurzaamheid.
Tot slot een spreuk van Loesje: “Campagnes? Ik wil geen mooie verhaaltjes want ik ga niet slapen.”

Schoonheim vraagt of GroenLinks moties of amendementen bij de begroting indient.

Van de Belt zegt dat geen moties worden ingediend en dat de fractie vindt dat de bij de voorjaarsnota aangekondigde verhoging van de ozb de voorgenomen bezuinigingen niet nodig maakt. GroenLinks is tegen de bezuinigingen. De fractie gaat zich beraden of amendementen worden ingediend.

De vergadering wordt voor enige tijd geschorst.

De voorzitter geeft voor een reactie het woord aan het college.

Wethouder Van der Zwaag begint met een compliment voor de heer Steenbergen van Gemeentebelangen voor zijn opmerking dat dit college weet wat geld uitgeven is. Het gaat namelijk om geld uitgeven op basis van gemaakte keuzes en dat doet de gemeente.
De begroting is sluitend doordat de algemene reserve een aantal jaren wordt aangesproken. De provincie keurt dat zeker goed. Als de begroting 2010 sluitend is, heeft de provincie coulance met de begrotingsjaren daarna vanwege de financiële situatie.

Steenbergen (VVD) vraagt of de provincie een grens heeft gesteld.

Wethouder Van der Zwaag zegt dat dit niet het geval is. Er zijn gemeenten met een groter tekort dan Hoogeveen. Naast de begroting 2010 is ook de meerjarenbegroting formeel sluitend, dankzij een aantal maatregelen dat het college liever niet wil uitvoeren.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vraagt naar de betekenis van de taakstelling. Betekent dit een gat in de begroting?

Wethouder Van der Zwaag zegt dat het klopt dat het een taakstelling in de begroting is.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat het eraan ligt hoe dit wordt geïnterpreteerd.

Strolenberg vraagt of de provincie wil dat structurele lasten binnen een bepaalde periode worden afgedekt met structurele baten.

Wethouder Van der Zwaag heeft nog nooit meegemaakt dat de provincie dit begrenst met een aantal jaren. Spreker vervolgt zijn reactie.
De wethouder zegt teleurgesteld te zijn in Gemeentebelangen omdat geen voorstellen zijn aangedragen voor te nemen maatregelen. Gemeentebelangen wil alleen 20% van de investeringen doorschuiven.
De wethouder legt uit waarom het college de investeringen heeft verhoogd. Het gaat om een afspraak met het ministerie, horend bij het besluit het gemeentefonds een aantal jaren op nul te houden. Die afspraak is: de gemeente gaat proberen de tarieven niet te verhogen en extra investeringen te plegen. Het college heeft hieraan gehoor gegeven door meer te investeren. De gehele raad was enthousiast, inclusief Gemeentebelangen. Gemeentebelangen heeft geen enkele keer gewaarschuwd om niet te investeren.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat Gemeentebelangen al bij de voorjaarsnota een signaal afgaf. Pas daarna kwam de crisis.
 
Wethouder Van der Zwaag geeft aan dat het college de onderbouwing van de extra investeringen steeds heeft gekoppeld aan de crisis en de financiële effecten. Geen enkele fractie was tegen de extra investeringen.
De wethouder gaat in op de wens van de VVD en Gemeentebelangen om 20% van de investeringen door te schuiven. Spreker verwijst naar bladzijde 14 van de begroting: het overzicht van alle investeringen voor de jaren 2009 en 2010. Voor 2009 gaat het om 30 miljoen euro en spreker vraagt Gemeentebelangen aan te geven welke investeringen moeten worden doorgeschoven.

Steenbergen (Gemeentebelangen) denkt aan grotere projecten zoals het Bentinckspark en het stadscentrum. Bij dit laatste kan worden gedacht aan de omgeving van de Kaap, waar investeringen op een laag pitje kunnen worden gezet.

Wethouder Van der Zwaag vraagt of dan de financiële bijdrage van de provincie voor de inrichting van de Kaap moet worden teruggestuurd.

Steenbergen (Gemeentebelangen) is van mening dat, als dit het gevolg is, dat moet gebeuren.

Reinders vraagt Steenbergen of dat wel een verstandige keuze is.

Steenbergen (VVD) noemt enkele onderwerpen waarbij de investeringen kunnen worden getemporiseerd:
•    Het vliegveld: verkoop van grond levert 11 miljoen op.
•    Het voorlopig schrappen van de parkfunctie Bentinckspark levert 5 miljoen minus 1,5 miljoen opknapkosten op, dus per saldo 3,5 miljoen euro.
•    De voorzieningen voor atletiek, hockey en korfbal zo laten, levert 5 miljoen minus 1,5 miljoen is per saldo 3,5 miljoen euro op.
•    De oude bibliotheek: de opbrengst bij verkoop is 700.000 euro.
•    Het voormalig hockeyterrein: het gaat hier om een behoorlijk bedrag.

Loof zegt dat het ook de VVD volkomen vrijstaat dit soort zaken te agenderen. De raad kan in het kader van de begrotingsbehandeling niets met deze opsomming.

Steenbergen (VVD) vindt dat het wel van nut kan zijn. Door deze maatregelen wordt niemand getroffen en de verenigingen op Bentinckspark kunnen doorgaan.

Steenbergen (Gemeentebelangen) merkt op dat de VVD kiest voor de gebruikers van het vliegveld en dat de VVD geen onderzoek wil. Er wordt opgeteld tot 11 miljoen euro.

Steenbergen (VVD) zegt dat er niets is besloten en dat de VVD in beeld wil brengen wat de eventuele economische opbrengst zou worden, om zo beter te kunnen afwegen.

Wethouder Van der Zwaag vervolgt zijn reactie en gaat in op de haalbaarheid van de door de VVD genoemde voorstellen:
•    Het vliegveld: verkoop is nu totaal niet aan de orde.
•    Verkoop bibliotheek: er ligt een raadsbesluit om het uiterlijke karakter te handhaven. Het college heeft geen mogelijkheid het pand te verkopen.
•    Het hockeyveld: hier is niets mee te doen zolang de huidige vliegcontouren blijven bestaan.
•    Bentinckspark: tussen 2009 en 2013 wordt 5,8 miljoen euro geïnvesteerd en dat betreft vooral renovatie van de huidige zaken.
Conclusie: de voorstellen van de VVD zijn niet realiseerbaar en het lijstje levert minimale bedragen op.

Reinders heeft begrepen dat veel investeringen uit de reserves worden betaald en dus geen effect hebben op de exploitatie.

Wethouder Van der Zwaag antwoordt dat het college 10 miljoen euro uit de kapitaallasten haalt en de rest uit de reserves. Als investeringen worden geschrapt die vooral uit subsidies en reserves worden betaald, heeft dat nauwelijks invloed op de exploitatie.
De wethouder respecteert het voorstel van VVD en Gemeentebelangen om 20% van de investeringen op te schuiven, en hij verzoekt beide fracties het lijstje op bladzijde 14 van de begroting te hanteren en daaruit keuzes te maken.
De wethouder gaat in op de schulden en hij zegt de interpellatie van Huijgen prima te hebben gevonden. Gemeentebelangen vergeet dat tegenover schulden bezittingen staan.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat er een groot verschil is tussen een hypotheek op een eigen huis en de gemeente: een eigen huis kan worden verkocht.

Wethouder Van der Zwaag zegt dat dit klopt. Het is waar dat de schuld hoger is dan vier jaar geleden en dat is gemakkelijk te verklaren. In de jaren voor 2005 zijn een groot aantal investeringen gepland die niet zijn uitgevoerd.
Investeringen worden vooral gedaan door het aangaan van leningen omdat reserves niet zomaar zijn te gebruiken. Vergeleken met andere gemeenten is de schuldenlast van Hoogeveen ten opzichte van de bezittingen niet slecht. Een gemeente die extra investeert, moet dat gedeeltelijk gaan lenen. De wethouder vraagt wat het grote probleem is als het de gemeente lukt om dat te financieren.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat het probleem de 39 miljoen euro extra schulden is. Elk jaar moet hierover rente uit de exploitatie worden betaald. Straks moet de gemeente de burgers hogere kosten opleggen vanwege deze schulden.

Wethouder Van der Zwaag wil het omdraaien: om minder rente te betalen, zal de gemeente minder moeten investeren. De wethouder vraagt Gemeentebelangen welke investeringen moeten worden geschrapt.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt dat op dat moment keuzes moeten worden gemaakt. De schuld van 39 miljoen euro is een feit.

Van de Belt vindt het storend dat Gemeentebelangen ‘op dat moment’ zegt: het blijkt steeds een andere keer te zijn. Dat schiet niet op.

Wethouder Van der Zwaag herhaalt dat voor het verhaal van Gemeentebelangen geldt dat die fractie aan moet geven welke investeringen kunnen worden opgeschoven. De gevolgen daarvan moeten voor de verkiezingen aan de mensen worden gemeld. Dat is heldere politiek.

Vos zegt dat het soms goedkoper is om geld te lenen. Het is slim beleid om dat dan te doen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) geeft Vos deels gelijk: in 2013 loopt de hoge lening af en als deze opnieuw wordt afgesloten, ontvangt de gemeente een lagere rente.

Vos zegt dat dit al uitvoerig is besproken. Hij is het eens met de wethouder.

Steenbergen (VVD) vraagt naar aanleiding van het VVD-lijstje of de daarin opgesomde investeringen invloed hebben op het grote verwachte tekort voor 2020, namelijk de 10 miljoen euro voor de structuurvisie.

Wethouder Van der Zwaag antwoordt dat dit niet direct is te zeggen omdat een deel van de 30 miljoen aan investeringen op het VVD-lijstje onuitvoerbaar is. Het gaat om mogelijkheden die de gemeente nu heeft, en met dat lijstje is dat niet het geval. De tekorten worden er nauwelijks door verminderd. In de toekomst kan er een moment komen dat investeringen wel verschoven moeten worden.
Van de Belt heeft terecht verwezen naar het collegevoorstel bij de voorjaarsnota om de ozb te verhogen. De wethouder zegt dat een meerderheid van de raad tegen het voorstel was en verzocht binnen de bestaande programma’s te gaan kijken. Dat laatste leverde de voorliggende voorstellen op.
De wethouder is het eens met GroenLinks dat het erg lastig is een ozb-verhoging te voorkomen. Spreker herhaalt wat hij twee weken geleden zei over het doemscenario van 20% minder geld uit het gemeentefonds. Zelfs bij een nulscenario is er een aanzienlijke taakstelling. Keuzes maken is noodzakelijk en daarbij moet ook aan de inkomstenkant worden gekeken, inclusief de ozb. Alle fracties zullen dan door de bocht moeten.

Van de Belt vraagt waarom de wethouder niet heeft vastgehouden aan de verhoging van de ozb. De vooruitzichten zijn veel negatiever dan bij de voorjaarsnota en toch staat de verhoging er niet in. Het valt Van de Belt tegen van deze wethouder.

Wethouder Van der Zwaag kan zich voorstellen dat GroenLinks zegt dat het een gebrek aan politieke moed is. De negatieve reactie van de raad bij de voorjaarsnota speelde een grote rol. De begroting is de vertaling van de voorjaarsnota.
De wethouder gaat in op de moties. De meeste hebben als lijn ‘bij de volgende voorjaarsnota meenemen’. Het gratis openbaar stadsvervoer voor 65+ betekent drie keer 65.000 euro extra. Dat maakt de urgentie om met maatregelen te komen groter.

De voorzitter zegt dat er moties zijn aangekondigd maar nog niet zijn ingediend.

Wethouder Bargeman voegt toe dat het college bezig is het project De Wieken fase 2b gerealiseerd te krijgen via subsidies van de ministeries en de provincie. Als dat lukt, zal het project als extra investering in het al genoemde staatje op bladzijde 14 van de begroting worden opgenomen.
Het vliegveld: Per 1 november 2009 is het bevoegd gezag van het Rijk overgegaan naar de provincie en inmiddels heeft een eerste gesprek met de verantwoordelijke gedeputeerde plaatsgevonden.

Steenbergen (VVD) vraagt wat de insteek van de gemeente is bij de gesprekken.

Wethouder Bargeman kan daar niets over zeggen.

Reinders vraagt het college toe te zeggen dat bij de jaarrekening of de voorjaarsnota duidelijkheid over de vragen over het IHP onderwijs wordt gegeven.

Wethouder Bargeman geeft aan dat er in de brief aan de raad al op wordt ingegaan. Een groot deel van de 1,1 miljoen euro moet als onderhoud worden aangemerkt en niet als investering. De CO2-aanpassingen in de scholen zijn wel als investeringen aan te merken. Dit is conform het advies van de accountant.

Reinders zegt dat de vragen op meer betrekking hebben. Het voert nu te ver erop in te gaan.

Wethouder Bargeman is bereid nadere toelichting te geven.

De voorzitter zegt dat het punt eventueel kan worden geagendeerd.

Wethouder Smid geeft uitleg over de extra rijksmiddelen voor schuldhulpverlening. Het college wil deze inzetten voor preventieve hulpverlening. 5 miljoen is door het Rijk apart gezet met het oog op de vrijwilligersorganisaties. Het is onduidelijk hoe dat wordt besteed en wat dit voor Hoogeveen betekent. De wethouder zegt toe op korte termijn de raad nader te informeren.

Vos gaat hiermee akkoord.

Wethouder Smid gaat in op het voorstel van de VVD over het vergroten van sportdeelname. Het college wil deelnemen aan de impuls brede school en cultuur, met de bedoeling de sportdeelname te vergroten. Het doel is hetzelfde als de VVD voor ogen staat. De voorstellen komen naar de raad en de wethouder stelt voor dit eerst af te wachten.
De Smederijen: De wethouder geeft uitleg over de betekenis van de huidige evaluatie, dit omdat Gemeentebelangen dit anders ziet. De Smederijen lopen nog maar twee jaar en met de partners is nooit afgesproken deze evaluatie te gebruiken voor de vraag of wel of niet doorgegaan moet worden met De Smederijen. De evaluatie is juist bedoeld om de werkwijze nog verder te verbeteren. De middelen die in de begroting 2010 staan, zijn budgettair neutraal. Deze middelen zijn bepalend voor de bijdrage vanuit de corporaties. Als het gemeentelijk bedrag lager wordt, weet de wethouder al wat de corporaties doen.
Recreatie en werkgelegenheid: De afgelopen jaren is veel gebeurd en de wethouder noemt een aantal verrichte inspanningen. Hij betwijfelt of de stelling van Gemeentebelangen juist is dat de werkgelegenheid niet is gestegen. Het is wel moeilijk dit inzichtelijk te maken.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vindt dat precies het punt: het is niet zichtbaar.

Wethouder Smid zegt dat een aantal zaken wel zichtbaar zijn zoals de evenementen, TIP, Marketing Drenthe en de toeristische bedrijvigheid in Hoogeveen.

Reinders heeft met een ambtenaar gesproken over de uitvoering van de nota over recreatie en werkgelegenheid. Hij was onder de indruk van de uitgebreide informatie.

Wethouder Smid stelt voor een informatiebijeenkomst voor de raad te houden en hij constateert dat de raad hiermee instemt.
De tien werkplekken: Het college is druk bezig met het actieplan Jeugdwerkloosheid. Dit komt naar de raad toe. In het plan wordt inzicht gegeven in wat de eigen organisatie al doet en nog gaat doen.

Wethouder Poutsma constateert dat alle fracties bezorgd zijn over de taakstelling voor de SWW. Het college gaat in 2010 praten met de SWW en geeft net als de raad prioriteit aan de aandacht voor kwetsbare mensen. Dat komt zeker op de agenda van het overleg. Bij de voorjaarsnota wordt duidelijk wat de effecten van die taakstelling zijn.

Loof vraagt of het gesprek over de ouderenadviseur al loopt. Het speelt al op 1 januari.

Wethouder Poutsma zegt dat het gesprek gaat over het in beeld brengen van de verwachte negatieve effecten van het opheffen van die functie. Daarna wordt bekeken hoe ermee om te gaan.

De voorzitter gaat in op de punten met betrekking tot zijn portefeuille.

De burgemeester zegt toe dat in de financiële stukken de externe inhuur transparant wordt aangegeven.
Het Oestergala: Het college vindt het gewenst ermee door te gaan. Veel mensen zijn betrokken, niet alleen ondernemers. Het gaat om economische structuurversterking en de promotie van Hoogeveen.

Loof vraagt hoeveel mensen betrokken zijn. Het Oestergala bestaat al lang. Wordt het uitgebouwd naar een minder exclusief gebeuren?

De burgemeester zegt dat elk jaar over de invulling wordt gesproken. Recente ontwikkelingen worden meegenomen.

Reinders zegt dat de PvdA slechts een puntje uit het economisch beleidsprogramma pakt. Hij had dit niet van de PvdA verwacht maar wel van bijvoorbeeld Gemeentebelangen. Gemeentebelangen reageert wel vaker scherp op een klein dingetje.

Steenbergen (Gemeentebelangen) vindt dit een vreemde opmerking van Reinders en hij is het er niet mee eens.

Reinders zegt dat de PvdA veel meer beleidsmatig en breder bezig is. Hij geeft toe het een beetje vreemd te hebben gezegd.

Van de Belt vindt dat de opmerking van Reinders niet kan en vindt dit een vreemde manier van omgaan met elkaar.

De voorzitter: Waarvan akte.

Steenbergen (VVD) zegt dat het Oestergala een samenwerking is tussen ondernemers, onderwijs en overheid. De VVD steunt de gemeentelijke bijdrage.

Loof merkt op dat de VVD destijds de economische structuurvisie niet heeft gesteund.

Steenbergen (VVD) zegt dat de VVD een eigen visie had en de economische structuurvisie niet ver genoeg vond gaan.

De burgemeester vervolgt zijn beantwoording.
Overlast door jongeren: De burgemeester zegt toe uiterlijk in januari 2010 voorstellen voor een plan van aanpak aan de raad te sturen. Spreker gaat in op ‘het weekendje weg’. De burgemeester heeft er nadere informatie over ingewonnen en legt uit wat de pilot inhoudt. De hoofdofficier in Assen heeft geen toestemming gegeven om de pilot in Drenthe in te voeren. De reden is dat de delicten niet zodanig zijn, dat jongeren zo lang, tot maandagochtend, gevangen kunnen worden gehouden. Mocht wel een keer een zwaarder delict voorkomen dan wordt de duur van de gevangenhouding daardoor bepaald. Het college gaat door met krachtdadig optreden.

De voorzitter schorst de vergadering kort.

De voorzitter heropent de vergadering voor de tweede termijn.

Loof geeft uitleg over twee amendementen. Het eerste amendement gaat over de gemeentelijke bijdrage aan het Oestergala. Het tweede amendement wordt samen met de VVD en Gemeentebelangen ingediend en gaat over de schoolbus Fluitenberg.
Het voorstel van het CDA om een programma Jeugd in te voeren, kan prima in het testament van deze raad komen te staan.
De bijdrage van de raad aan de bezuinigingen:
•    Het voorstel van GroenLinks om te stoppen met de gratis parkeerkaarten voor raadsleden is sympathiek maar levert niet veel op, slechts 2000 euro als twintig raadsleden meedoen. Spreker is bereid zijn kaart in te leveren.
•    Spreker verzoekt de andere fracties te reageren op het voorstel van de PvdA om het presidium opdracht te geven op zoek te gaan naar maatregelen die tussen de 15.000 en 30.000 euro besparing opleveren.
Het Oestergala: Alles wat ondernemers doen, waardeert de PvdA heel erg. De gemeente doet veel waarbij ondernemers goed worden bediend. Een exclusieve party in deze tijd is ongepast en de PvdA wil met de bijdrage stoppen.

Reinders zegt dat het gala volgend jaar twintig jaar bestaat. Het is een netwerkbijeenkomst en belangrijk voor vele personen, organisaties en bedrijven.

Strolenberg zegt dat het meer brengt dan de PvdA denkt. Het heeft met economie te maken. De VVD wil het succes van het Oestergala vergroten en steunt het amendement niet.

Vos zegt de PvdA te kunnen volgen. Het gaat om gerichte relatiemarketing en dat is positief. Het is deel van de H-campagne. ChristenUnie steunt het amendement niet.

Van de Belt steunt het amendement wel. Wat is de opbrengst van het gala in termen van SMART?

Steenbergen (Gemeentebelangen) zal het amendement van de PvdA niet steunen, Gemeentebelangen stelt namelijk voor het gala een keer per twee jaar te organiseren. Dat levert 15.000 euro op en het resultaat blijft hetzelfde.

Steenbergen (VVD) steunt het amendement ook niet. Het is een verkeerd signaal naar de organiserende ondernemers.

Loof vervolgt zijn betoog en geeft uitleg aan het tweede amendement over het leerlingenvervoer. Samen met VVD en Gemeentebelangen wordt voorgesteld de passage ‘het staken van leerlingenvervoer’ uit de begroting te schrappen.
De tien werkplekken: Betekent de toezegging van de wethouder dat er in deze periode nog op wordt teruggekomen?

Wethouder Smid bevestigt dat hij op korte termijn de raad informatie stuurt, het actieplan Jeugdwerkloosheid is erg actueel.

Reinders reageert op het amendement over het leerlingenvervoer. Als het amendement wordt aangenomen, komt het punt toch over een of twee jaar terug in de raad. Ook de fractie Gemeentebelangen gaf dat al aan. Het CDA vindt dat de burgers een stuk eigen verantwoordelijkheid hebben en dat de gemeente en de school in gesprek moeten gaan. Bij de voorjaarsnota wordt dan het resultaat besproken.

Steenbergen (VVD) zegt dat de VVD als liberale partij voor een stuk eigen verantwoordelijkheid is van mensen. Maar in dit geval is de betekenis voor de leefbaarheid van de dorpen groot. Daarvoor is gemeentelijke steun nodig om zo het dorp bij elkaar te houden.

Schoonheim merkt op dat De Smederijen veel verantwoordelijkheid bij de bewoners leggen.

Steenbergen (VVD) heeft van insprekers de brede mening van de inwoners van de dorpen gehoord. Dat is voor hem doorslaggevend.

Vos stelt vast dat iedereen het eens is over het handhaven van de leefbaarheid. Maar dat doel heiligt niet deze middelen. Het gaat om de eigen verantwoordelijkheid voor de schoolkeuze en om de ongelijkheid die binnen de gemeente ontstaat. Als ook andere dorpen komen, heeft dit financiële gevolgen. De ChristenUnie steunt het amendement niet.

Van de Belt is het helemaal met Vos eens. Zie de school in Nieuw-Balinge. Het leerlingenvervoer is niet het middel om de leefbaarheid in stand te houden.

Steenbergen (Gemeentebelangen) stelt de leefbaarheid voorop. Zijn eerdere opmerkingen over ‘bewoners die elke paar jaar naar de raad komen’ moeten worden vergeten.

Van de Belt zegt dat voor de ChristenUnie en GroenLinks ook de leefbaarheid van de dorpen vooropstaat. Gemeente en dorpen moeten daar uit kunnen komen. Dat moet niet door het subsidiëren van leerlingenvervoer.

Steenbergen (VVD) zegt dat er niet goed is gecommuniceerd, de gevolgen zijn niet helder in kaart gebracht.

Schoonheim reageert en stelt de VVD voor de communicatie nu goed te doen: de gemeente gaat een goed overleg voeren met de school.

Vos vraagt hoe hard kan worden gemaakt dat leerlingen niet meer naar de school in Stuifzand gaan als het busvervoer stopt.

Wethouder Bargeman merkt op dat zijn betoog van de vorige keer goed is weergegeven door de opmerkingen van Van de Belt en Vos. Wat de wethouder toen zei, herhaalt hij nu: het leerlingenvervoer is niet het middel om de leefbaarheid in beide dorpen mee veilig te stellen. Als scholen op de grens van vijftig leerlingen zitten, worden die door de gemeente geholpen. Dat geldt ook voor Stuifzand als dat het geval mocht zijn. Er zijn andere middelen om de leefbaarheid op peil te houden. Dit soort argumenten kan nooit tot in het oneindige worden volgehouden. De wethouder zou het jammer vinden als de raad met het amendement akkoord gaat.

Loof heeft in eerste instantie gezegd dat op termijn keuzes moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld op grond van een krimpende bevolking. De PvdA houdt onverkort vast aan het ingenomen standpunt en dat houdt in doorgaan met het leerlingenvervoer. Dat is iets anders dan nu gaan praten, praten kan op termijn.
De dekking van het leerlingenvervoer: In 2010 staat een plus in de begroting en die wordt iets geringer.

Schoonheim vraagt wat de PvdA bedoelt met op termijn te gaan praten: wanneer is dat?

Loof zegt dat op termijn mogelijk andere keuzes nodig zijn, gezien de krimp.

Wethouder Bargeman vraagt Loof naar de dekking: nu is alleen 2010 gedekt. En tot wanneer wil de PvdA de uitgaven in de meerjarenbegroting laten staan?

Loof antwoordt dat de uitgave na 2011 kan worden betaald door de greep uit de algemene reserve iets groter te laten worden.

Reinders spreekt in tweede termijn. Het CDA heeft de raad al opgeroepen om bij de voorjaarsnota nadere keuzes te maken. Dat kan over de inkomsten gaan maar moet zeker over zaken gaan die de gemeente niet meer doet. Spreker stelt de raad voor het college te vragen om bij de voorjaarsnota met voorstellen te komen, als tussenstap naar de volgende begroting.

Loof steunt het voorstel van Reinders.

Steenbergen (Gemeentebelangen) geeft aan dat de VVD en Gemeentebelangen de motie over het opschuiven van 20% van de investeringen niet zullen indienen. Gemeentebelangen steunt eveneens het voorstel van Reinders.

Reinders vervolgt zijn betoog.
Bezuinigingen door de raad: het voorstel van de PvdA is een mogelijkheid maar spreker heeft niet de indruk dat de raad, vergeleken met andere gemeenten, hoge uitgaven heeft.

Bruins Slot (PvdA) vindt dat geen maatstaf: de uitgaven kunnen in ieder geval worden bekeken om mogelijke besparingen te vinden.

Reinders zegt al een voorstel te hebben: het CDA vindt een tweede opvolger niet nodig.

De voorzitter zegt dat het presidium er uiteraard naar heeft gekeken. Het presidium komt niet tot de bedragen die Loof noemt.

Loof vraagt Reinders of het CDA instemt met het voorstel van de PvdA.

Reinders zegt dat er wel naar de uitgaven kan worden gekeken maar hij houdt vol dat de raad geen grote uitgaven doet. De raadsleden moeten elkaar ook buiten de raad spreken.

Loof vindt toch dat er naar moet worden gekeken: de PvdA houdt elk jaar geld over van het fractiebudget.

Steenbergen (VVD) ziet het voorstel als een stukje symboliek en de VVD gaat het niet steunen. De problemen in de begroting zijn veel groter. Het bestuur moet krachtdadig overkomen en er naar handelen.

De voorzitter constateert dat het een voorstel en geen amendement is. Namens het presidium zegt de voorzitter bereid te zijn er naar te willen kijken. Maar de raad mag zich niet rijk rekenen.

Steenbergen (VVD) zegt het voorstel van de voorzitter te willen steunen.

Huijgen (PvdA) vraagt of de VVD bij alles een ondergrens heeft.

Steenbergen (VVD) zegt dat de VVD in grote lijnen en grote bedragen denkt.
Spreker vervolgt en spreekt in tweede termijn.
Spreker is teleurgesteld dat er niet verder wordt nagedacht over keuzes op lange termijn. Het is jammer dat het voorstel van VVD en Gemeentebelangen niet verder wordt bediscussieerd. Het standpunt van de VVD over deze begroting hangt af van de toezegging om te kijken naar de lange termijn en naar de door de fractie naar voren gebrachte ontwikkelingsmogelijkheden. De termijn tot 2020 is belangrijk.

Reinders gaat ervan uit dat het college dit bij de voorjaarsnota helder maakt. Wat 2020 betreft: de raad maakt nu steeds keuzes voor de volgende vier jaren, het is goed daar aan vast te houden.

Steenbergen (VVD) legt uit dat bepaalde investeringen nu al worden gedaan en daarom moet er nu naar worden gekeken. Dat is het punt wat de VVD bij deze begroting wil maken.
Het amendement over de 20% wordt zoals gezegd ingetrokken en het amendement over het leerlingenvervoer wordt uiteraard gesteund.

Vos spreekt in tweede termijn.
Programma Jeugd: ChristenUnie is het er volledig eens om een dergelijk programma in te voeren. Het verkiezingsprogramma voegt daar ‘en gezin’ aan toe.
De motie Gratis ov 65+: deze motie wordt namens alle fracties ingediend. Er wordt geen gat in de begroting 2010 geschoten. Het college wordt gevraagd dit bij de voorjaarsnota 2011 mee te nemen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) zegt in tweede termijn intern de evaluatie van De Smederijen te hebben besproken. Gemeentebelangen vindt het ook te kort dag om nu al over De Smederijen te beslissen. De Smederijen worden kritisch gevolgd en na de evaluatie komt de fractie erop terug.
Spreker komt terug op de woorden van Reinders in de discussie met Loof. Die woorden zijn ongepast en Steenbergen verzoekt Reinders die terug te nemen en zijn excuses aan te bieden.

Reinders neemt de woorden terug en biedt zijn excuses aan.

Van de Belt dient de motie over parkeervergunningen raadsleden in. Het gaat erom dat raadsleden net als het personeel de parkeerkaart inleveren. Raadsleden kunnen dan bewuste keuzes maken en tevens levert het een paar duizend euro op.

De voorzitter inventariseert de amendementen en moties.

De raad gaat akkoord om de motie van GroenLinks over parkeervergunningen voor raadsleden mee te nemen bij de oproep van de PvdA aan het presidium.

Wethouder Van der Zwaag vraagt nadere toelichting aan Vos over de motie Gratis openbaar stadsvervoer 65+. De motie vraagt het college het bij de voorjaarsnota mee te nemen. Spreker vraagt verduidelijking over de volgende zin in de motie: “Daarmee kan deze beleidsmaatregel structureel worden opgenomen in de programmabegroting vanaf 2011.”

Vos legt uit dat het college het voornemen al in de voorjaarsnota had opgenomen. Die zin is nu niet in de programmabegroting opgenomen. Het was al bestaand beleid. Toen werd gezegd dat de evaluatie in 2010 zou worden afgewacht. Spreker zegt dat de evaluatie van dit momnet al bewijst dat er veel extra reizigers voor het openbaar vervoer zijn. De motie verzoekt het college het beleid structureel te maken en dat bij de voorjaarsnota 2011 inzichtelijk te maken.

Wethouder Van der Zwaag begrijpt dat de indieners weten dat het tekort in de jaren 2011, 2012 en 2013 telkens met 65.000 euro stijgt en dat zij vinden dat dit niet in de voorliggende begroting hoeft te worden geregeld.

Vos zegt dat dit klopt.

Wethouder Van der Zwaag concludeert dat met de moties over het leerlingenvervoer en het gratis ov 65+ het tekort in de jaren 2011, 2012 en 2013 met ongeveer 100.000 euro toeneemt. De raad maakt het zo niet gemakkelijker om de door iedereen erkende bezuinigingsopdracht uit te voeren.

Vos zegt dat de raad van het college verwacht dat te regelen.

De voorzitter en de wethouders maken bezwaar tegen deze opmerking, en de voorzitter zegt dat het wel de raad is die de hoofdlijnen en de kaders aangeeft. Zo is de rolverdeling.

Vos legt zijn punt uit: Bij de voorjaarsnota waren een aantal zaken aangekondigd die daarna werden geschrapt door het college. Daardoor werd het voor de raad moeilijk om goed inzicht te krijgen in de verwerking van de voorjaarsnota in de begroting. Dat betekent dat de raad nu dus uit moet leggen aan het college waarom die zaken weer opgevoerd moeten worden. Het gaat om de technische uitvoering van een en ander.

Wethouder Van der Zwaag zegt dat hij met zijn vraag aan Vos ook de technische uitvoering bedoelde. De vraag was of het college het moet meenemen in de totaalafweging bij de voorjaarsnota. Maar de zin in de motie zegt dat dit punt structureel moet worden opgenomen, los van de afweging door het college. Als dat klopt, moeten de genoemde bedragen bij het tekort worden opgeteld.

Strolenberg stelt vast dat er in drie jaar dus 195.000 euro aan wordt uitgegeven.

Van de Belt zegt al jaren gewend te zijn dat de raad stuurt op beleid en niet op cijfers. Als het beleid succesvol is, moet er mee worden doorgegaan. Als het geld kost, moeten keuzes worden gemaakt.

Wethouder Van der Zwaag zegt dat helder is waarom hij de vraag stelde. Spreker herhaalt dat de greep uit de algemene reserves hiermee wordt vergroot en dat er in de toekomst dus nog meer moet gebeuren.

De voorzitter vindt dat helder is wat de indieners van de motie bedoelen en hoe zij het vertaald willen zien. Het is aan het college de motie of een deel ervan uit te voeren. Dat wordt bij de voorjaarsnota duidelijk.

Vos herhaalt het wezenlijke punt: Bij de voorjaarsnota was gratis ov voor 65+ nog beleid en zes maanden later ineens niet meer. Het college heeft de reden niet aangegeven. Wat is binnen Hoogeveen Bereikbaar gebeurd dat deze post niet meer kan worden gefinancierd?

De voorzitter geeft toe dat dit eerder had moeten gebeuren.

Steenbergen (VVD) verzoekt om een korte schorsing om te bespreken of de fractie voor of tegen de volledige programmabegroting gaat stemmen.

De voorzitter schorst de vergadering voor een paar minuten.

De voorzitter heropent de vergadering en gaat over tot de stemmingen: eerst de amendementen, dan de begroting en tot slot de moties.

De fracties geven de volgende stemverklaringen.

Vos zegt dat de ChristenUnie een voorbehoud bij de begroting maakt bij het onderdeel begraafbeleid.

De voorzitter constateert dat de gehele raad een voorbehoud maakt bij het begraafbeleid.

Van de Belt zegt dat GroenLinks een voorbehoud maakt bij het onderdeel Riegmeer vanwege de financiële risico’s voor de gemeente in de toekomst.
Wat het niet opnemen in deze begroting van de verhoging van de ozb betreft: GroenLinks zal daardoor niet tegen de gehele begroting stemmen, maar de fractie laat aantekenen bezwaar te hebben tegen de financiële onderbouwing van deze begroting. De fractie had liever gezien dat was uitgevoerd wat bij de voorjaarsnota was aangekondigd: de ozb verhogen.

Steenbergen (Gemeentebelangen) maakt namens de fractie de volgende aantekening bij de begroting: Bij de voorjaarsnota moet duidelijk zichtbaar worden dat aandacht gaat worden besteed aan het temporiseren van investeringen. Onder die voorwaarde gaat Gemeentebelangen akkoord met deze begroting.

Steenbergen (VVD) zegt dat de VVD een duidelijk signaal voor de langere termijn heeft willen afgeven. Het spreken hierover stopt niet volgend jaar en de VVD roept het college en de raad op kritisch te kijken naar waar wat kan worden gedaan en waar ontwikkelingsmogelijkheden zijn.
De VVD vindt dit geen sluitende begroting. Het college heeft geen oplossingen aangedragen en gaat akkoord met de taakstelling om te bezuinigen, zonder dat er onderleggers zijn. De fractie heeft daar moeite mee.
De VVD verwacht dat de wethouder de raad op de hoogte houdt over de voortschrijdende stappen bij de gesprekken over het vliegveld. Het is een onderwerp voor de toekomst.
Met deze stemverklaring gaat de VVD akkoord met de begroting.

Het amendement over het leerlingenvervoer wordt met de stemmen van de PvdA, de VVD en Gemeentebelangen voor en de overige fracties tegen met meerderheid van stemmen aanvaard.

Het amendement van Loof over het Oestergala wordt met de stemmen van de PvdA en GroenLinks voor en de overige fracties tegen met meerderheid van stemmen verworpen.

Het amendement van Steenbergen over het Oestergala wordt met de stemmen van Gemeentebelangen voor en de overige fracties tegen met meerderheid van stemmen verworpen.

De programmabegroting 2010-2013 wordt zonder hoofdelijke stemming unaniem door de raad vastgesteld met inachtneming van de gemaakte opmerkingen.

De motie over gratis openbaar stadsvervoer 65+ wordt met de stemmen van PvdA, CDA, ChristenUnie, Gemeentebelangen en GroenLinks voor en de VVD tegen met meerderheid van stemmen aanvaard.

Toezeggingen wethouder Smid:
De raad wordt op korte termijn nader geïnformeerd over de besteding van de extra rijksmiddelen voor schuldhulpverlening, het deel dat aan de gemeente wordt toegekend in verband met vrijwilligersorganisaties.
De voorstellen voor sportstimulering komen naar de raad.
Er wordt een informatieve bijeenkomst voor de raad georganiseerd over recreatie en werkgelegenheid.
Het actieplan Jeugdwerkloosheid wordt op korte termijn naar de raad gestuurd, waarbij inzicht wordt gegeven in wat de eigen organisatie doet.

Toezeggingen burgemeester Koetje:
In de financiële stukken zal de externe inhuur transparant worden aangegeven.
Uiterlijk in januari 2010 worden voorstellen voor een plan van aanpak Overlast door jongeren aan de raad gestuurd.

4. Vaststellen verslagen van 29 oktober 2009
Siebering (PvdA) maakt een opmerking over bladzijde 10 van het verslag programmabegroting 2010-2013, waar hij zegt dat regels strikter moeten worden toegepast. Hij heeft dat niet zo gezegd. Deze passage moet worden vervangen door: ‘Op elke regel moet met goede argumenten een uitzondering kunnen worden gemaakt’.

De verslagen programmabegroting 2010-2013 en besluiten van 29 oktober 2009 worden met inachtneming van bovenstaande wijziging door de raad vastgesteld.

5. Sluiting
De voorzitter sluit het blok besluiten en bedankt iedereen voor de inbreng en aanwezigheid.